Wa Ita'ita, wa Ata'atahi, na wa Miya, Buka Fafafaligigina
![Wa Ita'ita, wa Ata'atahi, na wa Miya, Buka Fafafaligigina](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-00.jpg)
Grandes lignes: Elisha, Daniel, Jonah, Nehemiah, Esther. 24 sections. It has a picture book to go along with the recording.
Numéro de texte: 422
Lieu: Buhutu
Thème: Sin and Satan (Deliverance, Sin, disobedience); Christ (Life of Christ, Authority); Character of God (Word of God (the Bible)); Living as a Christian (Worship, Obedience, No other gods, idols, Victory, Faith, trust, believe in Jesus); Bible timeline (Gospel, Good News, People of God); Problems (Problems, troubles, worries)
Audience: General
Style: Monolog
Genre: Bible Stories & Teac
Objectif: Teaching
Citation biblique: Extensive
Statut: Publishable
Corps du texte
LLL 5, Side A, Liba Famahata
![LLL 5, Side A, Liba Famahata](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-00.jpg)
Yauwedo.
Dedede buka ida’idahena yai mate, Yaubada Ena Buka yai sa abidi.
Dodoga fafahesadi iti heyaya ganahewadi yai, na Yaubada ya saguhidi mate, sa dedeidi. Yena dagugu ami atahi mate tautau au ala boda.
Picture 1: Tautau Bwa’ibwa’ina, Nemani ya lau Elisala ena Luma
![Picture 1: Tautau Bwa’ibwa’ina, Nemani ya lau Elisala ena Luma](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-01.jpg)
2 Kini 5:1-12
Elisala mate tanuwaga yo Yaubada ena tau paisowa Isalaela yai. Lahai esega doga hesana Nemani ya laoma Elisala ena luma. In mate Suliya ena hiyala tau laukulukuluwenna. Yo fede, Suliya mate Isalaela adi waiyunu.
Nemani mate doga matamatakakana yo adi’adidilina – In moho, lepela ya abi. Ya laoma Isalaela pa’ana ya atahiyen mate, Elisala gonowana ana asiyebo haba ya faloholoho. In moho, Elisala hige i lau be i failobahin. Ena tau paisowa ya dui be Nemani ya faliba iyen,
“U lau ai Yolidan Ho’owana u sigu ma faligigigi-luwaga, haba am lepela ya ulu.”
Nemani manana ya bala, be iyen,
“Egu nuwatuhu yawa haba ya laoma ya itagu, be ena Yaubada ai hesana ya lau’u’ula, haba agu asiyebo ya ofi.”
Yo fede, ma manabalana ya aulaha.
Picture 2: Tautau Fafaluwagana, Nemani Yolidan Ho’owana yai
![Picture 2: Tautau Fafaluwagana, Nemani Yolidan Ho’owana yai](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-02.jpg)
2 Kini 5:13-19
Nemani ena tau paisowa sa nuwa liui, tiyen
“Nuwam i talu yo tabu u nuwasaesae.”
Sa dudui be Elisala alinana ya lau watan.
Yo fede, ya lau Yolidan Ho’owana yai, be ya sigu ma faligigi luwaga. Tautau au mainenei! Nemani nuwana ya amna.
Ana kaduma ya ulu. Elisala mate hige doga hesa i wasabuwen.
Yaubada wananahana ya sunumaen.
Ya sibai mate ena Yaubada gonowana somo ya ginauli, yo ya sibai hinaga mate doga bena Yaubada ya awa’abiyen, haba ena pilipili yai ya saguhi.
Picture 3: Tautau Fafafaihonana, Elisala yo Yaubada ena Hiyala Tataudi
![Picture 3: Tautau Fafafaihonana, Elisala yo Yaubada ena Hiyala Tataudi](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-03.jpg)
2 Kini 6:8-17
Fuya somo haba Suliya sa laoma Isalaela sa duhu mahanoi, mate Yaubada ha’a Elisala ya faliba.
Suliya edi Ba’isa ena tau hiyala ya falibadi, iyen,
“Elisala somo yai ya miyamiya au lau au maisimoi, haba E lau’ufi.”
Hwalahwalala hesa ya ifi tatatali, Elisala ma’ena tau paisowa sa kalamahanoma, na Suliya sa laoma bena sa tohai. Ena tau paisowa tiyen,
“Ba’isa, haba sidohana eda abi’abi?
Elisala iyebom,
“Tabu au wasabu. Salumadi ma’eda mate, sa ouli wananaha habahim, iti oulidi som?”
Habahim tau paisowa sa ita’italau na hosi yo saliyoti ma balebalelemdi sa ganapanpanedi. Yaubada ena hiyala dodogadi sa laoma be sa saguhidi.
Picture 4: Tautau Fafatina, Elisala yo Tau Hiyala Matatoutoudi
![Picture 4: Tautau Fafatina, Elisala yo Tau Hiyala Matatoutoudi](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-04.jpg)
2 Kini 6:18-23
Suliya sa tafo hanahanauma bena Elisala haba sa tohai, yo fede, ya lau’u’ula lau Yaubada lisina yai, iyen,
“Dodoga te matadi u po'idi!”
Yo fede, tau hiyala mahudo’idi matadi sa gafu. Elisala ya lau lisidi be iyen,
“Au lau watanigu haba E lawemiu ami tauna ami fanuha lebena.”
Elisala tau matatatoutou mahudo’ina ya lawedi Samaliya Isalaela ena duhu balabalamumu la’ila’i yai.
Amainiya Elisala ya lau’u’ula boda, iyen,
“Guyau dodoga te matadi u falaladi.”
Suliya matadi sa falaladi mate, iti adi waiyunu edi duhu la’i yai! Isalaela edi Ba’isa ya fanuha bena ya lau funuhidi, na Elisala ya lau bili, iyen,
“Kalahe yo ho’owa adi au feledi, na au biya afuledi ti lau.”
Afahaidagu, Elisala ena Yaubada mate, ya gigibwali wananaha, habahim, ada waiyunu mahudo’idi.
Yena eda sunuma in lisina yai mate in haba ada hala ya abi.
Picture 5: Tautau Fafafaligigina, Samaliya sa Gana fata’i’ili
![Picture 5: Tautau Fafafaligigina, Samaliya sa Gana fata’i’ili](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-05.jpg)
2 Kini 6:24 - 7:2
Suliya hiyala dodogadi sa fuyoma Isalaela sa hiyala boda. Samaliya duhu la’ina sa gana fafata’i’ili maihala lofalofa. Be Isalaela la’ina ganahewana yai kalahe sa abi faku’u.
Tautau te au ita!
Isalaela edi Ba’isa duhu la’i ganana hewana yai ya laulau tiga. Wawahin luwaga sa laoma lebena.
Ba’isa sa an’etai bena ya saguhidi. Sa guliyam wananaha be nanatudi sa anidi! Ba’isa uluna ya ku’u. Manana moho ya bala, pa’ana Yaubada hige i saguhidi. Yo fede, Yaubada ena tau paisowa Elisala, bena ya wunui. Habahim Elisala wasa ya fatamali lawen Ba’isa lisina, iyen,
“Guyau Yaubada alinana doha ite, ‘Bobon maihala doha itete, ai Samaliya eda’edana hafohafona haba fwalawa yo bali (kalahe) sa une’une’edi.’”
Picture 6: Tautau Faligigi Esega, Tau Kadukaduma Fati
![Picture 6: Tautau Faligigi Esega, Tau Kadukaduma Fati](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-06.jpg)
2 Kini 7:3-20
Fuyana yai, tatau fati Samaliya eda’edana hafohafona yai sa ta’ata’ai. Mahudo’idi mate sa kaduma.
Sa fanuwa libaliba, tiyen,
“Ibe ta miyamiya be ta pe’i. Ta lau Suliya lebedi.”
Hige ma badana, na Suliya dagugu la’ila’i sa atahi doha tau hiyala ti laolaoma. Sa wasabu yo fede, edi ginauli sa luhu fafadabalaladi na sa gela.
Tau kaduma wa sa mahano lau Suliya edi gwa’u yai, mate yufi tafotafo! Somo sa fanuha mate sa abi.
Sa fanuwa libaliba, tiyen,
“Itete hige i dudulai. Aho lahai te mate, wasa loholoho, in moho, ita hige ta fatala libalibaen.”
Yo fede, heula sa fuyo Samaliya be ba’isa ena sa liba. Hige walolona, na dodoga Suliya edi gwa’u yai, kalahe sa une’unedi Samaliya eda’edana hafohafona yai, doha Elisala ha’a ya libaen. Yaubada Isalaela yo Elisala ya saguhidi.
Afahaidagu, Yaubada Yesu ya fatamaliyama, be pe’i hige anadan yai ya suwafahida. Itete wasa loholohona hinaga, lisina yai iti hinaga bena te fatalaha dahadaen haidada ai lebedi.
Picture 7: Tautau Faligigi Luwaga, Yona Yaubada ya Mo’a Peiyen
![Picture 7: Tautau Faligigi Luwaga, Yona Yaubada ya Mo’a Peiyen](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-07.jpg)
Yona 1:1-7
Elisala ya pe’i, na mulina yai, peloweta hesa Isalaela yai hesana Yona. Yaubada ya liba lau Yona lisina, iyen,
“U lau Ninewa duhu balabalamumuna, be u sagaliyedi. Edi heyaya mahudo’idi mate ha’a E sibaidi.”
Ninewa dodogadi mate, Isalaela adi waiyunu. Be Yona hige i fanuha bena i lau lisidi yo fede, bena ya lau tefa hesa. Waga hesa ya lobahi ya laulau nu’u hesa.
Yo fede, ena pasisi ya famaisa bena ya awa gela.
Gabogabo atipuna yai hwayau la’ila’i ya towa.
Dodoga waga yai tau awa sa fa’itileleidi.
Amainiya tiyen,
“Haga nesu ita’ita yai ta yo’oi.”
Yo fede, sa nesu tomoi, be sa lobahi mate, Yona gilu ya bahei.
Picture 8: Tautau Faligigi Faihona, Yona yo Hama La’ila’i
![Picture 8: Tautau Faligigi Faihona, Yona yo Hama La’ila’i](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-08.jpg)
Yona 1:8 - 2:10
Waga tau paisowa Yona sa faliba, tiyen,
“Somo wa ginauli faheyaya?”
Ya falibadi mate, Yaubada ena nuwatuhu hige i lau watan. Yo fede, sa faliba tiyen,
“Somo ai lisim haba ‘e ginauli?”
Yona iyen,
“Au lofe taluhigu. Egu ponoli debana yai, be hwayahwayau la’ila’i te faho’ina.”
Tau paisowa hige ti fanuha bena Yona ti fakapulolo, na hwayahwayau mate ya fafala’i, yo fede, sa lofe taluhi ya lidi gabogabo. In moho, Yona hige i pe’i.
Tautau au ita! Hama la’ila’i Yona ya dom.
Hama bogana yai ya miya lahai faihona.
Na habahim hama wa Yona ya fula afulen hasaen, fote yai.
Picture 9: Tautau Faligigi Fati, Yona Ninewa yai
![Picture 9: Tautau Faligigi Fati, Yona Ninewa yai](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-09.jpg)
Yona 3:1-10
Yaubada Yona ya faliba bodai, iyebom,
“U lau Ninewa be wasa somo E fafalibam edi u liba.”
Yo fede, Yona ya tau’ulu, be ya lau Ninewa. Dodoga ya falibadi, iyen,
“Lahai tatau luwaga sa pe’i, nu’u te haba ya heyaya.”
Yo fede, nu’una ba’isana yo dodoga ou’ouli Yaubada sa an’etai bena ya saguhidi.
Edi laulau sa buidi, yo fede, Yaubada ya lau nuwa sahafu.
Afahaidagu, ita mahudo’ida doha Yona yo Ninewa dodogadi. Yaubada te awayagalaen yo laulau heyaheyayadi te ginaginaulidi. Lisina yai haba kamkamna te faho’inadi. In moho, Yaubada ya gadosisiyeda. Yesu ya fatamaliyama be nuwada ya liba hitinidi, bena nuwada te buidi.
Yesu ya pe’i be ya suwafahida. Bo’usa yai ya miya lahai faihona, gonogonowana doha Yona ya miya hama bogana yai lahai faihona.
Yesu bo’usa yai ya obiyo fuyo. Matabahim, In gonowana mwahuli hige anadan, salumadi sa timuli bui heyaya yai, na sa famuli watan haba ya feledi.
Picture 10: Tautau Safuhudohudo’i, Esta yo Pesiya edi Ba’isa
![Picture 10: Tautau Safuhudohudo’i, Esta yo Pesiya edi Ba’isa](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-10.jpg)
Esta 1:1 - 2:18
Esta mate, Yudeya waihinina Isalaela nu’una yai. Tamana yo tinana sa pe’i, yo fede, ena bada Modekai ya abi gigi’oliyen. Esta ma’ena bada yo Isalaela dodogadi mate sa tohaidi, be sa lawedi Pesiya Nu’una. Pesiya edi Ba’isa mate, doga kalakalagagana. Doga mahudo’ina sa wasabuwen. Yena ena hatafele manana ya fabala, mate bena hesa ya fa’obiyo.
Wawahin hasahasaladi ena nu’u yai ya yogaidima.
Ganahewadi yai, Esta ya fasinabo, be in hatafele fwaufwau’una. In moho, Esta hige i falibadi mate, in Yudeya waihinina.
Picture 11: Tautau Safuhudohudo’i Esega, Modekai Hige Hamani i Fa’atitiyen
![Picture 11: Tautau Safuhudohudo’i Esega, Modekai Hige Hamani i Fa’atitiyen](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-11.jpg)
Esta 3:1 - 4:17
Hamani mate in doga la’ila’i hesa Pesiya yai.
Yena ya bayawa, mate dodoga haba sa dulu bigabiga.
Modekai mate in Yaubada Wananahana ya fadebasae.
Hige i fanuha bena Hamani i fa’atitiyen. Be Hamani manana ya bala. Ya fanuha bena Modekai ai lisina manabalana ya oi afulen. Fuya ma’esega edi ba’isa ya faliba, iyen,
“Yudeya mate ba’isa ena laugagayo sa utusi. Laugagayo hesa u ginauli yena sa utusi, bena mahudo’idi sa pe’i.”
Hamani moni Ba’isa ya felen, yo fede, ena an’eta ya lau watan.
Hamani dodoga ya falibadi, iyebom,
“Fuya hesa mate Yudeya mahudo’idi haba an lau funuhidi.”
Yo fede, Hamani wa, Modekai aba fakautina ya ginauli, pa’ana ena fanuha mate, bena haba Modekai ya fakauti.
Modekai Esta ya faliba, bena ya lau be ena dodoga edi ya an'eta Ba’isa ai lebena. Na Esta iyen,
“Yena sai la’i ya lau gaibu Ba’isa lebena, dogana haba ya pe’i.”
Yudeya ya falibadi, iyen,
“Egu au lau’u’ula.”
Na habahim iyen,
“Haba E lau Ba’isa lisina.
Yena E pe’i, mate gonowana.”
Picture 12: Tautau Safuhudohudo’i Luwaga, Esta ana Mata’asi
![Picture 12: Tautau Safuhudohudo’i Luwaga, Esta ana Mata’asi](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-12.jpg)
Esta 5:1 - 7:10
Yudeya edi lau’u’ula buina Yaubada ya feledi. Yo fede, Ba’isa Eseki ya tau’ulu.
Esta ana mata’asi yai Ba’isa Eseki yo Hamini ya yogaidima. Mata’asi ganahewana yai ba’isa ya fati’o, iyen,
“Hatafele Esta, em fanuha somo?”
Esta iyen,
“Egu fanuha bena wa saguhigu, yau ma’egu dodoga mate, ha’a sa une afulemai, be haba sa lau funuhimai.”
Ba’isa Eseki iyen,
“Sai bena haba somo ya ginauli?”
Yo fede, Esta iyen,
“Ama waiyununa logena mate, Hamani!”
Hamani ena nuwatuhu heyaheyayadi Eseki ya atahiyedi, be ya nuwa halahala. Yo fede, ya liba be sa fakauti. Modekai aba fakautina ya ginauli, amainiya Hamani sa fakauti. Habahim Yudeya nuwadi sa amna.
Afahaidagu, Esta ya nonoha bena ena dodoga ai debadi ya pe’i, in moho, Yesu ya fanuhada, yo fede, ya pe’i, be pe’i hige anadan yai ya suwafahida.
Introduction to Part 2: Book 5, Side B, LIBA FAMAHATA
![Introduction to Part 2: Book 5, Side B, LIBA FAMAHATA](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-00.jpg)
Daniyela yo Nehemiya sa duduidi, bena adi waiyunu tanohina yai sa miya. Iti Yaubada Esega Wananahana sa fadebasae be, sa famala dodoga lala’i.
Yena dagugu ami atahi mate tautau hesa au ita.
Picture 13: Tautau Safuhudohudo’i Faihona, Daniyela yo Haidana
![Picture 13: Tautau Safuhudohudo’i Faihona, Daniyela yo Haidana](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-13.jpg)
Daniyela 1:1-20
Tautau yai ami ita mate, Daniyela yo afahaidana faihona. Iti mate Yudeya. Adi waiyunu sa lawedi Babuloniya Nu’una.
Babuloniya Ba’isana ya fanuhadi bena ena sa paisowa, lisina yai Babuloniya alinadi yo edi laulau sa anpateidi. Daniyela ma’afahaidana hige ti fanuha bena Ba’isa ana kalahe loloho adi ti an. Adi ulutubu Yudeya edi laulau sa lau watan.
Yaubada bena sa fa’atitiyen yo ena laugagayo sa lau watanidi, yo fede, kalahe moho sa an, na ho’owa moho sa nom.
Tau ita watanidi sa mode, pa’ana ibe ti yagayaga yo ti asiyebo. In moho, Yaubada ya ita watanidi be sa tubu gwaugwau yo sa sonoga, habahim, Babuloniya hewahewalidi.
Picture 14: Tautau Safuhudohudo’i Fati, Daniyela yo Babuloniya edi Ba’isa
![Picture 14: Tautau Safuhudohudo’i Fati, Daniyela yo Babuloniya edi Ba’isa](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-14.jpg)
Daniyela 2:1-49
Babuloniya Ba’isana ya eno suwai. Ena tau sonoga dodogadi ya falibadi bena ana eno suwai aniyona somo ena sa liba. Na in moho, hige gonowadi, yo fede, bena ya wunuidi.
Habahim Daniyela ma haidana sa lau’u’ula lau Yaubada lisina, yo fede, Ba’isa ana eno suwai wa, Yaubada ya fataumahata Daniyela lisina yai. Daniyela ya lau Ba’isa ya faliba, iyen,
“Yaubada Galewa yai mate, In ginauli simosimodi ya sibaidi. Be somo matada yai haba sa tubu mate, Yaubada um ya falibam.”
Eno suwai yai Ba’isa basileiya mahudo’ina ya itadi.
Na habahim, Basileiya la’ila’i hesa mahudo’idi ya leihafihafitidi. Basileiyana mate, Yaubada enehena, ibege i ofi. Daniyela ginaulidi te Ba’isa ya faliba.
Ba’isa ya kwade Daniyela lisina yai, tau sonoga adi gafu ya ita, yo fede, Babuloniya tefana mahudo’ina edi gawana ya fa’obiyo mate, Daniyela.
Picture 15: Tautau Safuhudohudo’i Faligigi, Oitau Gole Afa’afa
![Picture 15: Tautau Safuhudohudo’i Faligigi, Oitau Gole Afa’afa](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-15.jpg)
Daniyela 3:1-12
Babuloniya Ba’isana gole afa’afa yai oitau ya ginauli.
Ena tau paisowa ya yogaidima, be oitau wa sa ita.
Ba’isa ena liba tau lawenina dodoga ya falibadi, iyen,
“Yena fino alinadi ami atahiyedi mate, au hoba lidi, be au fadebasae. Sai la’i hige ena fa’atiti i ginauli, mate haba ai oyagi balebalelemna sa gabu golu.”
Daniyela ma afahaidana, Sadalaka, Meseka, yo Abenigo hige ti fanuha bena ti fadebasae.
Yaubada moho sa fadebasae. Dodoga haisa sa lau Ba’isa sa faliba itiyen,
“Yudeya haisa mate em laugagayo sa utusi. Hige em yaubada ti fadebasae, o em oitau ti fa’atitiyen.”
Picture 16: Tautau Safuhudohudo’i Faligigi Esega, Oyagi Balebalelemna
![Picture 16: Tautau Safuhudohudo’i Faligigi Esega, Oyagi Balebalelemna](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-16.jpg)
Daniyela 3:13-30
Sadalaka, Meseka yo Abenigo adi liba Ba’isa ya fatamali. Ya falibadi iyen,
“Yena oitau te hige au fadebasae, mate ai oyagi ala’alana haba E lofemiu. Yaubada sai haba gonowana em ya lau?”
Tatau faihona tiyen,
“Yaubada ‘e fafadebasae, In gonowana haba ya saguhimai, na yena hige i saguhimai mate, ibege hinaga oitau ai fadebasae.”
Yo fede, Sadalaka, Meseka yo Abenigo sa gabudi.
Ba’isa iyen,
“Haga au ita saguhigu! Tatau fati E itadi, sa laulau tiga oyagi balebalelemna ganahewana yai, fafafatidi nenena doha Yaubada Natuna.”
Tautau faihona sa kalamahanoma oyagi balebalelemna yai, mate taudi hige ti ala. Ba’isa iyen,
“Sadalaka, Meseka yo Abenigo edi yaubada ena Anelu ya duiyama, be ena wasa tau lawenina ya saguhidi. Hige Yaubada hesa haba doha ne’i i ginauli.”
Picture 17: Tautau Safuhudohudo’i Faligigi Luwaga, Daniyela ya Lau’u’ula Lau Yaubada Lisina
![Picture 17: Tautau Safuhudohudo’i Faligigi Luwaga, Daniyela ya Lau’u’ula Lau Yaubada Lisina](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-17.jpg)
Daniyela 6:1-13
Nu’una mahudo’ina Daniyela ya ita watan. Tau paisowa haisa sa nuwa’ela’ela’en. Hige ena laupono hesa som ti lobahi, pa’ana Daniyela Ba’isa ya awa’abiyen. Yo fede, ana waiyunu sa lau Ba’isa lisina, be tiyen,
“Ba’isa ibe laugagayo hesa wa ginauli mate doha ite: Tabu sai la’i i lau’u’ula lau, yaubada hesa lisina o, doga hesa, bena um moho ibom. Yena hige’e mate, dogana haba laiyon edi ai gali sa pei lidiyen.”
Nuwatuhuna Ba’isa ya fanuha, yo fede, laugagayona ya uli. Laugagayo Ba’isa ya uli Daniyela ya atahiyen. In moho, hige i mode’en. Ya lau’u’ula lau Yaubada lisina, hige i fatautau. Ana waiyunu sa ita ya laulau’u’ula, yo fede, sa lau Ba’isa ena sa liba, tiyen,
“Laugagayo wa ginauli mate, Daniyela hige i lau watan.”
Picture 18: Tautau Safuhudohudo’i Faligigi Faihona, Daniyela Laiyon edi Gali yai
![Picture 18: Tautau Safuhudohudo’i Faligigi Faihona, Daniyela Laiyon edi Gali yai](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-18.jpg)
Daniyela 6:14-24
Ba’isa hige i fanuha bena Daniyela i pe’i, na pa’ana laugagayo ibege gonowana i bui. Yo fede, Daniyela sa lofe, laiyon edi gali yai. Hwalahwalalana, Ba’isa ya lau laiyon edi gali yai be ya yoga, iyen,
“Daniyela, em Yaubada ya saguhim laiyon mo’adi yai, e hige’e?”
Daniyela iyebom,
“Egu Yaubada ena Anelu ya duidima, be laiyon mo’adi ya aubuluhidi.”
Ba’isa nuwana ya amna. Yo fede, Daniyela sa solu hitin gali yai. Habahim Ba’isa iyen,
“Daniyela ana waiyunu au lofedi, laiyon edi ai gali.”
Hige walolona na sa anlau pulitinidi.
Afahaidagu, Yena Daniyela ma haidana edi Yaubada Mwahumwahulina te sunumaen mate, dodoga ai lisida somo sa ginauli ibege ta wasabu. Haba sa tala funuhida, in moho, haba loholoho te lobahi, pa’ana Yesu, Yaubada lisina yai, ya laoma haba pe’i mulina yai mwahuli ya feleda.
Picture 19: Tautau Safuhudohudo’i Faligigi Fati, Nehemiya Ba’isa La’ila’i Matana yai
![Picture 19: Tautau Safuhudohudo’i Faligigi Fati, Nehemiya Ba’isa La’ila’i Matana yai](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-19.jpg)
Nehemiya 1:1 - 2:7
Nehemiya mate in Yudeya, na Yaubada ya sunumaen. Daniyela mulina yai, in ya miya Babuloniya yai.
Wahawahana edi duhu la’i Yelusalem mate, dodoga haisa sa faheyaya wananahai, yo Yudeya mate edi miya ya tupitupi. Nehemiya mate in Ba’isa hesa ena tau paisowa. Fuya esega, Ba’isa ana nomnom ya lawen, na Ba’isa ya fati’o lau lisina, iyen,
“Sidohana be nenem sa heyaya?”
Nehemiya Yelusalem yo Yudeya dodogadi wasadi ena ya dede. Ba’isa iyen,
“Em fanuha somo?”
Nehemiya nuwa ganahewana yai ya lau’u’ula, habahim Ba’isa ya faliba iyen,
“U duigu be ya lau afatamagu edi duhu la’i, be haba E ginauli fuyoi.”
Nehemiya ena lau’u’ula Yaubada ya atahiyen, yo fede, ena an’eta Ba’isa ya lau watan.
Picture 20: Tautau Taumoho Esega ya Pe’i, Nehemiya Duhu La’i ya Tafo Dadai
![Picture 20: Tautau Taumoho Esega ya Pe’i, Nehemiya Duhu La’i ya Tafo Dadai](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-20.jpg)
Nehemiya 2:7-20
Ba’isa luma mwadaledi Nehemiya ya felen, yo dodoga ya falibadi be sa saguhi. Sa aulaha sa lau Yelusalem. Yudeya adi waiyunu Nehemiya wasana sa atahiyen. Manadi mate sa bala. Hige ti fanuha bena sai la’i Yudeya ti saguhidi. Nehemiya hige i wasabuwedi. Ena fanuha bena Yelusalem ya tafo dadai, yo fede, ya awa ta’i’ili be nu’u ganana ya maineneidi.
Maihonadi ya lau, somo ya ginauli, ibe hige ti sibai. Hwalahwalala hesa Nehemiya Yudeya ya yogaidima, be iyen,
“Au laoma, be Yelusalem ganana ta lau polai, haba ada waiyunu ibege ti solama.”
Ya falibadi mate, Yaubada ma’edi; tabu adi waiyunu ti wasabuwedi. Yo fede, Yudeya sa tau’ulu,
Picture 21: Tautau Taumoho Esega ya Pe’i Esega, Luma Ganana sa Lau Polaidi
![Picture 21: Tautau Taumoho Esega ya Pe’i Esega, Luma Ganana sa Lau Polaidi](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-21.jpg)
Nehemiya 3:1 - 6:19
Au ita’ita lau, tautau yai! Yudeya sa paisowa fatubu. Haisa wenu sa tanogogo, na haisa gana sa lau polaidi, yo eda’eda sa ginaulidi.
Adi waiyunu manadi sa bala. Yo fede, Nehemiya ya lau’u’ula lau, Yaubada lebena. Ena fanuha bena haba somo ya fa’ita. Habahim tau hiyala ya toledi, be tau paisowa sa ita watanidi.
Mahudo’idi mate sa nonoha. Waiyunu hige gonowadi bena Nehemiya o Yudeya ti talaidi.
Yo fede, tau paisowa sa kulubonoi yee—, lahai tatau luwaga sa pe’i safuhudohudo’i luwaga [52], ganahewana yai paisowa sa fa’ofi.
Picture 22: Tautau Taumoho Esega ya Pe’i Luwaga, Esela Laugagayo ya Fatili
![Picture 22: Tautau Taumoho Esega ya Pe’i Luwaga, Esela Laugagayo ya Fatili](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-22.jpg)
Nehemiya 8:1 - 13:31
Gana wa sa fa’ofidi mulina yai, Yudeya mahudo’idi sa fa’oigogo Yelusalem yai.
Esela, in Yaubada ena tau antalasam, Buka Tabuna ya fatili lisidi yai.
Dodoga haisa nuwadi sa heyaya, pa’ana sa sibai mate, Yaubada ena laugagayo ha’a sa utusidi.
Logena be, Yaubada ya liba, be adi waiyunu edi duhu la’i sa lubi lopalopa. Yudeya edi fanuha bena edi laulau heyaheyayadi sa buidi, na Yaubada ena laulau sa lau watan fuyoidi.
Nehemiya dodoga ya falibadi, iyen,
“Tabu nuwamiu ti heyaya. Guyau ena kwade, mate emi adidili.”
Afahaidagu, nuwamiu sa amna, ye? Yaubada kwade ya feleda yo yaluwada ya fa’adidili, yena Yaubada te sibai, yo ena Buka Tabuna te awa’abiyedi. Nehemiya ena Yaubada haba sidohana emi sibasibaina mate, emi haba E dede.
Picture 23: Tautau Taumoho Esega ya Pe’i Faihona, Yesu Kolosi yai
![Picture 23: Tautau Taumoho Esega ya Pe’i Faihona, Yesu Kolosi yai](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-23.jpg)
Diyon 19:17-30; Loma 5:8
Yaubada sibasibaina mate, eda’edana esega moho. Natuna, Yesu ya fatamaliyama, be eda’eda ya fa’itada. Beyabeyana Yesu tano’ubu yai ya miya. Ginauli loholohodi ya ginaulidi, be dodoga ya saguhidi. Sidohana haba Yaubada nuwana fafaloholohona, mate ya fatalahadi.
In moho, ena laulau hige ta lau watan.
Mahudo’ida te laupono. Heyaya maisana mate pe’i hige anadan. Pe’i yai Elisala, Daniyela yo haisa Yaubada ya saguhidi. Na In hige Yesu pe’i yai i saguhi. Yaubada dodoga heyaheyayadi ya nuwaedi be Yesu sa wunui. Kolosi yai sa tutu fapatu. Yesu ya gadosisiyedi, lisina yai eda heyaya maisadi ya ginauli. Matabahim, Yaubada gonowana haba eda heyaya ya nuwa afuledi, na haba te lau lisina.
Yaluwada ya famwahulidi, haba Yaubada te sibai te fanuha, yo ena te paisowa.
Picture 24: Tautau Taumoho Esega ya Pe’i Fati, Yesu Mwahuli Hige Anadan Eda’edana ya Fa’itada
![Picture 24: Tautau Taumoho Esega ya Pe’i Fati, Yesu Mwahuli Hige Anadan Eda’edana ya Fa’itada](https://static.globalrecordings.net/300x200/lll5-24.jpg)
Mataiyo 7:13; Diyon 14:6
Afahaidagu, mwahuli nenena doha eda’eda yai te laulau, pe’i hige anadan. Dodoga mahudo’idi Yaubada sa waiyo’o’en. Mahudo’ida mate Satani ena eda’eda te lau watan. Eda’edana ya lau pe’i hige anadan yai.
Yesu ya ankamkamna, be ya pe’i, be ankamkamnana yai ni ya suwafahida. Na habahim ya mwahuli fuyo. Be aho ite, eda’eda ya lau Yaubada lisina ya fa’itada. Yesu ena eda’eda bena aho ite, te lau watan. Eda’edana mate ya pili yo ya kiu. Fuya haisadi haba ai debana te ankamkamna, doha Daniyela ma haidana.
Yesu ena eda’eda ya lau Galewa. Amainiya mate, hige ankamkamna. Kwade yo nuwa esega nu’una. Yaubada In amainiya. Yesu iyen,
“Yau eda’edana. Ibege sai la’i i lau Tamana lisina eda’edana Yau lisigu yai.”
Lisina yai u lau’u’ula lau, Yesu lisina. U an’etai haba eda’eda ya lau Yaubada lisina ya faitam.
\h End of Book 5: On Trail For God.
\h Translated 8/1/06 by Patrick Sadileutu.
\h Checked 11/2007.
\h proofreading and re-checking, √ 2008-11, RC