KULOLA, KUPIKANA NI KOLA WUMI: BUKU 2

SIDE A: YAKUMMANYISYA
ƃakunonyelwa achalongo achimjangu, Ana mkumanyililila ya Mlungu Msyesyene Jumpepe?

Ngusaka namsalile ya Ɓandu Ɓane wuƁammanyililaga Mlungu.

Alole yiwulili ya buku jaƁili pandaƁi jimkupikanila kaseti.

Awunukule kusyeto chikalakalacho naga akupikana.

CHITUSITUSI 1: MUNDU NI MPWAKWE Genesisi 25:21-34; 27:1-29
ƃandu Ɓa Ɓili Ɓali pachitusitusiƁa akupikangana kusumana.

JwakuƁilanjikwa Isawu jwaliji jwamani mnope.

Yakobo jwateleche yakulya yambone.

Isawu jamkwete sala mnope ni Ɓam'wendile Yakobo yakulyayo.

Yakobo Ɓatite kwa Isawu: "Chandanda musumisye wupile wenu wandanda kupagwa".

Isawu nganasamala upile wakwe.

Jwalakwe jwaganisyaga yasala jamchitumbo mwakwe basi.

Myoyo jwalakweju jwasumenye ulamusiwo ni yakulya.

CHITUSITUSI 2: SAGAMISI SYA YAKOBO Genesisi 28:10-22
Isawu Ɓam'Ɓenjile Yakobo ni Ɓasakaga kum'wulaga, myoyo Yakobo Ɓatisile, kutyoka kumangwakweko.

Alole pa chiwulili: Yakobo Ɓasagamile.

Mwam'weni Mlungu kwinani ni malayika galimkutuluchila pa chilambo.

Mlungu Ɓatite kwa Yakobo: ā€žTinampe mmwejo ni lukosyo lwenu chilambo chele chimgonilechi.

Yisukulu yenu tiyichiwa yejinji mnope.

Ɓandu wosope Ɓapachilambo ni Ɓapanyuma penu tachijaliwa kupitila mwa mmwejo.

Chimbe nomwe ni kumlolela kulikose kuchimjawuleje nipo tinjim'wuchisya soni mchilambo chelechi.

Ngasinamleka mpaka patinjitenda yinapangene ni mmwejo.

Mlungu Ɓamanyililaga kuti Yakobo walemwisye, nambo Mlungu Ɓasakaga kuti jwalakwe aleche yeleyo.

Myoyo Mlungu Ɓapeleche yilanga yakunonyelesya yeleyi.

CHITUSITUSI 3: YAKOBO NI LABANI Genesisi 29:1 - 31:55
Yakobo Ɓapite kukutenda masengo kwa mjombagwe Labani.

Jwasakaga kulombela mwanache jwa mjombagwe lina lyakwe Lachelo.

Jwatesile masengo kwa yaka 7 mpela malipilo gawulombelawo.

Papopo Labani Ɓamlambwisye Yakobo yamti mpaka jwalombele mwanache jwakwitiwo, jwandanda. Labani Ɓamsalile Yakobo kuti atende soni masengo kwa yaka 7 kuti ampate Lachelo.

Yakobo Ɓamdandawulisye Labani.

Jwapatile yinyama yambone yosope kutyochela myilango ya Labani.

Nipo mlungu Ɓamsalile kuti: "M'wujile kuchilambo cha baba Ɓenu ni achalongo achimjenu nipo Une chimbe nomwe."

CHITUSITUSI 4: YAKOBO ƃASIMENE NI MLUNGU Genesisi 32:1-32
Yakobo Ɓasakaga kuwujila kumangwakwe nambo Ɓamjogopaga Isawu ligongo jwalijose jwakusiƁalambusyaga achimijakwe akusatamaga ni woga, kogopa kum'wuchisya.

Lisiku line chilo alimkuwujila kumangwakwe jwasimene ni Mundu jwine jwakwe.

Jwalakweju jwalimbene ni Yakobo chilo chosope.

Pilyatandaga lyuƁa kopoka Mundujo jwasokonesye liwunjili lya Yakobo.

Papopo Yakobo Ɓamanyilile kuti Mundujo jwaliji Mlungu.

Yakobo nganapitilisya kumenyana nambo jwatite: "Nganamleka kuti mjawuleje akaƁe munjaliƁasye une."

Myoyo Mundu jula jwatite kwa Yakobo, "Lina lyenu ngaliƁa kose soni Yakobo, nambo Isilayeli."

"Isilayeli" gopolela kuti "Akulimbana ni Mlungu"

Mlungu Ɓayiche kukumtendekasya Yakobo "Jwawunamiju" wulesi, kuti aleche.

Isilayeli Ɓawujile kwiƁasa lyakwe mumtendele.

Jwalakweju jwaƁele sambano nangolo jwa lukosyo lwekulungwa lwa Ɓandu Ɓakumlambila Mlungu.

Achimjangu, wosope tukusamenyanaga ni matala ga Mlungu naga tulimkwalambusya Ɓane, nambo Mlungu atumisye Mundu jwampaka kutulekasya yeleyi.

Jwalakwejo ni Ambuje Isa Mesiya.

CHITUSITUSI 5: SAGAMISI SYA YUSUFU Genesisi 37:1-11
Yakobo, jwele Mlungu Ɓamtele kuti Isilayeli, jwakwete Ɓanache likumi ni ŽaŽili 12.

PaƁanache wosopewo juƁamnonyelaga mnope ni Yusufu.

Yakobo Ɓampele mkanjo wakusalala mnope.

Achakulugwe Ɓamtendele wiwu Yusufu ligongo lya mkanjowo.

Lisiku line chilo Yusufu Ɓasagamile.

Pakwachele Ɓasalile achakulugwe achitiji, "Apikane yisagamile. Twaliji mkutaƁa masache ga tiligu mumgunda, mwachisisimuchila lisache lyangu lyajimi mwagoloka, pelepo masache ga Ɓanganyamwe gasongene mwakulisyungulila lya une lila ni gajinamile pasi.

Achakulugwewo yanyaleye mnope.

Ana sagamisi syelesi syaliji mkugopolela kuti achakulugwewo tachimjinamila mpwawojo?

ƃam'Ɓenjile Yusufu ni Ɓamsosele lipesa lyakuti am'wulaje.

CHITUSITUSI 6: YUSUFU ƃAMSUMISYE Genesisi 37:12-36
Achakulugwe Yusufu waliji mkulisya yilango kumalo gakutalikangana ni kumusi.

Yakobo Ɓamsalile Yusufu kuti: "Mjawule mkalole achakuluƁenu naga alichenene ni yilango ni m'wuje musalile."

Achakulugwe paƁam'weni Yusufu alimkwika Ɓaganisisye yakum'wulaga.

ƃam'wusile mkanjo wakusalala gala ni Ɓam'Ɓisile mchisima chachijumu.

Nipo jumo jwa Ɓanganyawo jwatite: Ana tupate chichi naga tukum'wulaga mpwetuju?

Kwende tugambe kumsumisya mpela kapolo.

MwandaƁi jijojo Ɓamalonda Ɓayiche, nipo achakulugwe Yusufu Ɓamsumisye ni makumi gaƁili ga silifa.

Papopo Ɓamisile mkanjo ga Yusufu gala miyasi ja mbusi ni Ɓajajigalile kwa baba wawo.

Yakobo Ɓaganisisye kuti Yusufu chim'wuleje chinyama.

ƃamlilile mwawulanda wekulungwa.

CHITUSITUSI 7: YUSUFU NI JWAMKONGWE JWA ULEMWA Genesisi 39:1-20
ƃamalonda Ɓala Ɓamsumisye Yusufu mchilambo cha Eguputo.

Jwalakwe jwaƁele kapolo jwa mundu jwine lina lyakwe Potifa.

Potifa Ɓaliji jwamkulungwa jwakulamula kwa Mwenye jwa kuEguputo.

Mlungu Ɓaliji ni Yusufu nipo jwaliji ni umanyilisi myosope yiƁatendaga.

Mwachitemape Ɓam'Ɓisile kuƁa jwakulamulila yindu yosope ya mnyumba ja Potifa.

Yusufu jwaliji mnyamata jwakusalala.

Nipo Ɓamkwawo Potifa Ɓamkumbilaga Yusufu kuti agone najo.

ƃalinjile kumnyenjelela kuti agone nawo Yusufu.

Yusufu Ɓamanyilile kuti kweleko kwaliji kulemwa, myoyo Ɓamkanile jwamkongwejo.

Jwatisile ni jwakopweche mnyumbamo nambo Ɓamkwawo potifa Ɓam'wutile mkanjo wakwe.

ƃawujigalile mkanjowo kwa Ɓamkwawo ni Ɓamchonjele Yusufu kuti jwaliji mkwakamulila.

Myoyo Potifa Ɓamwisile Yusufu muwukayidi.

CHITUSITUSI 8: YUSUFU MUWUKAYIDI Genesisi 39:20 - 40:23
Mlungu waliji chiƁela ni Yusufu atamose muwukayidi.

Mwachitemape Yusufu Ɓam'Ɓisile kuƁa jwamkulungwa jwa akayidi wosope.

Jwamasengo jwa mwenyejo jwakupelechela chakumwa nombe ƁamtaƁile, nombe jwakuteleka yakulya ƁamtaƁile.

Chilo chine wosope Ɓana ƁaƁili Ɓasagamile.

Nambo Ɓaganisyaga kuti pangali jwampaka alondesye ngopolelo sya sagamisi syawo.

Yusufu jwasalile Ɓanganyawo kuti: "Ana kugopolela ngaƁa kuli kwa Mlungu? Musalile une sagamisi syenusyo."

Myoyo Ɓamasengo Ɓala Ɓamsalile Yusufu: Musagamisi syangu sagamile pana chitela chana nyambi sitatu.

Najigele yisogosiyo ni kuyiminyila mumgawo wa mchimwene wula ni kumpa mchimwenejo."

Yusufu Ɓamsalile ngopolelo syakwe achitiji:

ā€žPakumala kwa masiku gatatu mchimwenejo chamgopole ni chim'wujile pa masengo genu."

Jwakuteleka mikate jula jwamsalile Yusufu nombe sagamisi syakwe, nambo ngopolelo syakwe syaliji syakuti pakumala kwamasiku gatatu tawulajidwe.

Jwamasengo jula Ɓamgopwele nambo jwakuteleka jula Ɓam'wuleje mpela mwele Mlungu Ɓalosisye pakumsalila Yusufu, nambo Yusufu Ɓatemi mu ukayidi kwayaka yiƁili.

CHITUSITUSI 9: SAGAMISI SYA MCHIMWENE Genesisi 41:1-40
Mchimwene jwa ku Eguputo jwasagamile.

ƃasiweni ng'ombe syakwimbala 7 mungulugulu mwa lusulo.

Nipo ng'ombe syaganda 7 syakopweche mlusulomo ni kusimila ng'ombe syakwimbala sila.

Pangali juƁakombwele kumsalila mchimwenejo ngopolelo syakwe.

Kapitawo jwamkulungwa jwamsalile mchimwenejo ya Yusufu.

Mchimwenejo Ɓam'Ɓilasisye Yusufu kuti amkoposye.

Yusufu Ɓamsalile ngopolelo syakwe sya sagamisisyo ni watite:

Mlungu amlochesye mmwejo yele yichiyichitendekwa msogolo muno.

Chiyichipagwa yaka 7 yamasika amuno muEguputo.

Panyuma pakwe tiyichiyika soni yaka 7 yasala jakogoya.

Msose mundu jwa lunda ni mumpe ulamusi wakulolela chilambochino chaEguputo.

Mumpe jwele mundujo Ɓandu Ɓakumkamuchisya kusonganya yakulya myaka yamasikayi ni kuyisunjila yaka yeleyi yasalayi.

Mchimwenejo jwayiƁeni kuti Msimu wa Mlungu waliji mwa Yusufu, papopo Ɓatesile Yusufu kuƁa jwakulamulila chilambo chosope chaEguputo.

CHITUSITUSI 10: YUSUFU ƃALAMULILE MU EGUPUTO Genesisi 41:47 - 42:28
Myaka 7 yamasika yila, Yusufu Ɓasunjile yakulya yejinji.

Payayiche yaka 7 yasala yila, Ɓayisumisye yakulyayo kwa Ɓandu Ɓamu Eguputo. Nombe ku Kenani jayiche sala.

Myoyo achakulugwe Yusufu nombe Ɓayiche kukusuma yakulya ku Eguputo.

Nganamanyililaga kuti mkulamulila jwakwe waliji Yusufu, nambo jwalakwe jwamanyilile Ɓanganyawo.

Jwachonjele kuti Ɓaliji Ɓakulochesya ni ƁaƁisile muwukayidi.

Palipapite masiku gatatu watite kwa Ɓanganyawo:

Une nguti simichisye kuti mkuƁecheta yisyene, mkamjigale mpwenu jwakumalisya ni myiche najo akuno.

ƃamsunjile mchimwenegwe jumpepe mnyumba ja akayidi ni Ɓalesile Ɓanewo kuti akapeleche yakulyayo kumaƁasa gawo.

CHITUSITUSI 11: YUSUFU ƃALISASILE KWA ACHAKULUGWE Genesisi 43:1 - 45:27
Achakulugwe Yusufu Ɓaliji mkogopa kuwujila ku Eguputo nambo mwachitemape yakulya yamalile ni Ɓasosaga yine.

Myoyo Ɓamjigele mpwawo jwamnondi jula Benjameni ni Ɓapite kwa Yusufu.

Yusufu nganalisalape kuti jwaliji nduni.

ƃasumisye yakulya ni Ɓamsalile jumo jwa Ɓamasengo Ɓakwe kuti awuchisye mbiya syawo mmisaku jawo nipo asise chikapu chakwe cha silifa mumsaku wa mpwakwe jwamnondi jula.

Ni Ɓamtumile jwamasengo jula kuti Ɓachonjele kuti amjiƁile jwalakwe.

Achakulugwe Ɓala Ɓajinamile pasi pameso pa Yusufu kuti ampembeche mwachanasa, mpela masache ga tiligu gala mu sagamisi sya Yusufu.

Yusufu Ɓalisile mwakuti nganapakombola soni kulisisa. ƃasalile jamanjajo kuti: ā€žUne mlongo mjenu, Yusufu, jwele jumwamsumisye Ɓanganyamwe."

ƃamjigele Benjameni nombe ni Ɓalisile kwine alikumkumbatilana pampepe ni achakulugwe Ɓala.

Yusufu Ɓapele Ɓanganyawo mituka jekulungwa ni ja babagwe, ni Ɓasalile kuti akawuje soni ku Eguputo nipo akajigale baba wawo pakwisapo.

Achakulugwewo Ɓapite kumusi ni Ɓasalile baba Ɓawo kuti: ā€žYusufu ali chiƁela wumi. Akujilamulila Eguputo josope!"

CHITUSITUSI 12: YAKOBO NI YUSUFU MU EGUPUTO Genesisi 45:28 - 50:26
Mnabi Yakobo jujwaliji jwamkalambale jwajigele liƁasa lyawo lyosope ni yosope yiƁakwete ni Ɓapite kukutama kueguputo.

Yakobo paƁam'weni mwanagwe Yusufu, Ɓamkumbatile nipo wosope Ɓalisile.

Panyuma pakwe Ɓasajiche magasa Ɓanache wa Yusufu ni Ɓajaliwasisye anyamatawo nipo ƁaƁele Ɓakulongolela wakogoya sikati ja mtundu wa Isilayeli.

Yakobo Ɓawilile ku Eguputo ali jwamkalambale mnope.

Pelepo achakulugwe Yusufu waliji mkogopa ligongo lya yakusakala yiƁamtendele Yusufu yila.

Nambo Yusufu Ɓalile kuti mkasimjogopa.

Mwalangene kuti mumbweteche une nambo Mlungu Ɓayigalawisye kuƁa yambone kuti Ɓasunje Ɓandu Ɓajinji ni wumi.

Achimjangu, kwana Jumope kwiwunde jwali jwamkulungwa mnope kupunda Yusufu.

Lina lyakwe ni Ambuje Isa Mesiya. Nombe nawo Ɓasumisye ni silifa makumi gaƁili, nipo Ɓandu Ɓa ulemwa Ɓa m'wuleje, nambo Mlungu Ɓayigalawisye yele yitendo yakusakalayo kuƁa yambone kwetuwe, ni wosope Ɓakukulupilila mwa jwalakwe.

Isa Mesiya Ɓajimwiche kuƁawe.

Sambano naga tukwitichisya ulemwa wetukwa Mlungu, konjechesya yakusakala yitwaliji mkwatendela achimjetu, Mlungu chachitukululuchila sambi syelesi. Ali Ɓamachili mnope Ɓampaka kutukulupusya wosope Ɓamkukulupilila Jwalakwe, nipo ngasalaga kose myipotesi yachiwa changamala kumoto.

SIDE B: YAKUMMANYISYA
Ali uli wosope! Sambano chitulijiganye ya Musa, jujwaliji jwakulimbangana mwa Ambuje nipo jujwakulupwisye Ɓandu Ɓa Mlungu kutyochela ku ukapolo mu Eguputo.

Yeleyi yikutujiganya soni ya Mesiya jwakwete machili gakwakulupusya Ɓandu. Wosope ƃakumkulupilila Jwalakwe tachilongolelwa kwa Shetwani ni majini gakwe.

Mlole pachiwulilicho pamkupikanila kasetiji.

Mkoseche kulola chiwulili chakuyichisya naga mkupikana kusona kuti.

CHITUSITUSI 13: KAMWANACHE MUSA Ekisodo 1:2-10
Yakobo jujwaliji soni Isilayeli, jwakwete chisukulu lina lyakwe Musa.

Musa Ɓapagwile mchilambo cha Eguputo palipapite yaka yejinji panyuma pa Yusufu.

Pajele ndaƁiji Ayisilayeli Ɓaliji Ɓajinji mnope, myoyo mchimwene jwasambano jwa mchilambo cha Eguputo jwaliji mkwajogopa mwakuti jwatandite kwakalalichisya Ayisilayeli mnope.

Jwaliji mkwakanganichisya kuti atende masengo mpela achikapolo nipo jwalamwile kuti ƃanache Ɓamakandi wosope Ɓachilume wa Ayisilayeli awulajidwe.

PaƁapali Musa, mamagwe Ɓamsisile.

ƃam'Ɓisile mlukalala ni Ɓamsisile mmatete mungulugulu lusulo.

Mlumbugwe, Maliyamu, jwajimi pakuƁandichila kuti amloleje.

Mwanache jwa mchimwene jula jwamkongwe jwayiche kukoga kulusuloko.

ƃaluweni lukalalalula mujwaliji mwanache jula Musa.

Musa Ɓatandite kulila. Mwanache jwa mchimwene jula yamtesisye chanasa, myoyo jwaganisisye kuti amsunjeje kuti aƁe jwakwe.

Musa Ɓakulile kuchimbundi kwa Mwenye jula.

Musa Ɓamjiganyisye ndamo ja Ɓandu ƁakuEguputo ni jwaliji mundu jwakuchimbichikwa mnope.

CHITUSITUSI 14: MUSA PEWUKUTU LYA MOTO Ekisodo 2:11 - 4:17
Lisiku line Musa ali akusile Ɓam'weni mundu jwachiEguputo ali kumputa kapolo jwachiisilayeli.

Musa Ɓasakaga kuti Ɓakamuchisye Ɓandu Ɓakwe, myoyo Ɓam'wuleje jwachiEguputo jula nambo panyuma pakwe Musa jwatisile kuchimbundi kwa mwenye kula.

Kwamasiku 40 Musa Ɓatamaga mchipululu, malo gakuƁilangwa Sinayi.

Kweleko Ɓachiweni chindu chine chachilendo.

ƃaliweni liwukutu lilimkukolela moto, nambo nganilipya kose.

Mlungu ƁaƁechete ni Musa kupitila mwiwukutulyo achitiji: ā€žNakuweni kulagasikwa kwa Ɓandu Ɓangu. Ngumtumisya mmwejo kwa mchimwene jwa chilambo cha Eguputo kuti mkalongole Ɓandu Ɓangu pakopoka mchilambo chakwe."

CHITUSITUSI 15: MUSA ƃAWUJILE KWA MCHIMWENE JULA Ekisodo 3:11 - 10:29
Musa Ɓaliji mkogopa nambo Ɓamkulupilile Mlungu ni Ɓawujile ku Eguputo.

Mlongo mjakwe Aloni, jwalongene nawo.

PaƁayiche Ɓatite kwamchimwenejo: "Ambuje, Mlungu jwa Ayisilayeli, akuti, Mwaleche Ɓandu Ɓangu ajawuleje" ligongo akusaka kuti amlambileje Jwalakwe mchipululu.

Nambo mchimwenejo jwatite: "Ngangwamanyilila Ambujewo nipo nganaleka Ayisilayeli kuti ajawuleje."

PaƁaƁechete yeleyi mchimwene jula jwapundile kwakalalisya mnope.

Mlungu Ɓatite kwa Musa"..... Ayiguputo chamanyilile kuti Une ndili Ambuje, pachindambasukule mkono Wangu pakulimbana ni Eguputo ni kwakoposya Ayisilayeli.

Mlungu Ɓatite soni: "Naga Falawo amtende kuti mtende yakusimonjesya, ni mumsalile Aloni kuti mjigale ndodo jenu ni mjiponye pasi pameso pa Falawo nipo chijigalawuka kuƁa lijoka."

Aloni Ɓapikanile, nipo mchimwenejo Ɓagaweni machili ga Mlungu nambo nganiƁaleka kuti ajawuleje.

Myoyo Mlungu Ɓatesile yakusimonjesya yejinji pakulimbana ni Ayiguputo.

ƃagagalawisye mesi gosope ga mchilambo cha Eguputo kuƁa miyasi myoyo Ayiguputo wosope Ɓasosile cha mlusulo lwa Nayilo kuti apate mesi gakumwa.

ƃayiche ni malyola, membe, sombe ni matalila kwa Ayiguputo.

ƃamasenga nombe Ɓalinjile kuyisyasya yine mwayakusimonjesyayo kupitila mkulambusya kwawo nambo Ambuje Ɓatesile yakusimonjesya yine yejinji yakuti Ɓamasengowo nganapakombola kuyitenda.

Pakatema kakoko Mlungu Ɓamtetele mchimwenejo watite: "Une ndili jwakulimbangana jwamachili kupunda Ayiguputo Ɓamasenga.

Nambope nganakunda kumpikanila Mlungu nipo nganiƁaleka Ayisilayeli kuti ajawuleje.

CHITUSITUSI 16: NGONDOLO JI WAJIPELECHE MBOPESI Ekisodo 12:1-36
Mlungu ƁaƁechete soni ni Musa achitiji:

"Mwasalile Ɓandu wa Isilayeli ajigale ngondolo liƁasa lililyose ni ajiwulaje.

Akwenela kujigala miyasi jine ni kujipakasya pachanya pa milango jawo.

Tinjende mchilambo chosope cha Eguputo. Chimbulaje mwanachejwandanda kupagwa jwalijose.

Naga tinajiwone miyasi pamilango jenu, tinjigamba kupita nipo nganinjonanga kose."

Mlungu Ɓatesile mpela muƁaƁechetele.

ƃanache wosope wandanda wa aEguputo Ɓawile.

Nambo pangali mwanache jwalijose jwa Ayisilayeli jwakwitiwo jujwawile.

Nipo mchimwene jula jwatumisye mtenga kwa Musa wakuti: "Mjawuleje! mmwejo ni Ayisilayeli, mwaleche Ɓandu Ɓangu. Mjawule mkalambileje Ambuje mpela yatite pakum'Ɓenda."

CHITUSITUSI 17: KOMBOKA PANYASA Ekisodo 13:17 - 14:31
Mnabi Musa Ɓalongolele Ayisilayeli pakopoka mu Eguputo.

Mlungu Ɓajendaga panyuma pawo mpela liwunde kuti lyape m'bulili, nambo soni moto chilo kuti lyamulichileje Ɓanganyawo.

Nambo Ayiguputo yasakalisye mnope ligongo Ɓajasile achikapolo Ɓawo.

Mchimwene jula pampepe ni Ɓangondo Ɓakwe wosope Ɓakuyiye kuti Ɓawusye Ɓanganyawo.

Ayisilayeli Ɓayiche panyasa jekulungwa jangaƁa mkombokanya.

Ayiguputo Ɓaliji panyuma pawo. Ayisilayeli waliji Ɓangalilipesa lyampaka kutilila.

Musa Ɓasalile kuti : ā€žMkasimjogopa! Chiyiwone yichajile Mlungu pakumkulupusya Ɓanganyamwe."

Mlungu ƁagagaƁenye mesi ni Ɓawugwile litala sikati janyasa nipo Ayisilayeli Ɓajombweche pasi palipapajumu.

Ayiguputo Ɓalinjile kwakuya Ɓanganyawo, nambo mesi gawujile mugaƁelele ni kwawunichila.

Ayiguputo Ɓala Ɓajigelwe ni mesi nipo Ayisilayeli Ɓakulupwiche.

CHITUSITUSI 18: MESI NI YAKULYA MCHIPULULU Ekisodo 16:1 - 17:7
Musa Ɓalongolele Ɓanduwo mchipululu.

Nganakola yakulya yakwanila yakuti alye, Ɓatandite kwanyinyitila Musa, Aloni ni Ambuje.

Myoyo Musa Ɓapopesile nipo ligulo lililyosye Mlungu Ɓatumisyaga mikutula ja yijuni kuti Ɓandu alyeje.

KundaƁi kulikose tuchindu twine twamti mpela mkate twagwilaga pasi posope.

PagasoƁile mesi, Ayisilayeli Ɓamkanganile soni Musa.

Musa Ɓawusisye Ɓanganyawo kuti: "Ligongo chichi mkukangana ni une? Ligongo chichi mkwaƁika Ambuje pamalinjiko!

Musa Ɓapopesile nipo Mlungu Ɓamjanjile.

ā€žMjigale ndodo jenu ni mpute ligangalyo nipo mesi chigakopoche kuti Ɓanduwo amwe."

Yaka 40 Mlungu Ɓalijimkwalisya Ayisilayeli mchipululu.

CHITUSITUSI 19: MUSA PETUMBI LYA MLUNGU Ekisodo 19:1 - 20:17; Sabuli 19:11; Yahaya 14: 15
Ayisilayeli Ɓayiche petumbi lya Sinayi.

Mlungu Ɓatuluchile mwitumbimo mpela njasi ni kulindima, mawunde ni moto.

Mnabi Musa Ɓakwesile mwitumbimo nipo Mlungu ƁaƁechete ni jwalakwe achitiji:

"Une ndili Ambuje Mlungu jwenu. Mkasimkola milungu jine.

MkasimtindiƁalila chisanamu chilichose kapena kuchilambila.

Mkasimkolanga lina Lyangu mwangali mate.

Mkumbuchileje LyuƁa lya Sabato ni mlisunjeje lyaliswela.

Mwachimbichisye baba wenu ni mama wenu.

Mkasim'bulaga. Mkasimtenda chikululu. MkasimjiƁa.

Mkasimulambuchisya mjenu. Mkasimkumbilaga yichindu ya achimjenu."

Panyuma pakwe, Mlungu Ɓagalembile malamusi gelega palupale lweganga nipo Musa Ɓatulwiche nalyo lupalelo mwitumbi mula kwawula kwa Ɓandu Ɓala ni Ɓawundile Ɓanganyawo.

Lelo tukugasimana malamusi ga Mlungu MmaloƁe Gakwe, Bayibulo.

Mlungu Ɓatite, mkugasunga malamusi Gakwe mwana mbote jekulungwa.

CHITUSITUSI 20: LIJOKA PALUSICHI Nyumeli 21:4-9; Detulonomi 18:18
Ayisilayeli Ɓakundile kuti chagasunje malamusi ga Mlungu, nambo nganagasunga.

Ɓanduwo Ɓatandite kumdandawulila Mlungu payakulya yele Mlungu yiƁapaga.

Mlungu Ɓapele Ɓanganyawo chilango pakwatumichisya majoka gawukali.

ƃandu Ɓajinji Ɓawile ligongo lyakulumidwa ni majokago.

ƃamdandawulile Musa kuti Ɓakamuchisye nipo Musa Ɓapopelele Ɓanganyawo.

Mlungu Ɓamsalile Musa kuti, "Mlinganye lijoka ni mliƁiche palusichi, jwalijose jwalumidwe, alilole ni chakole wumi."

Myoyo Musa Ɓasepile lijokalyo kutyochela mchisyano ni alikoleche palusichi pala. Nipo jwalijose jujwalumidwe ni lijoka ni kulola piƁalikolechepo, Ɓakolaga wumi."

Musa jwaliji jumo jwa achakulungwa Ɓakulongolela nipo mnabi jwele Ayisilayeli jumkinakola chitandilile.

Kwayaka 40 Musa jwali jimkwalongolela ƁanduƁa mchipululu.

MkinaƁe kuwa Musa, Mlungu Ɓatite kwa jwalakwe:

ā€žUne chinjitumisya mnabiyi jwine mpela mmwejo sikati ja Ayisilayeli.

Jwalakwejo tachasalila Ɓandu yosope yachinamlamulile Jwalakwe." (Kanyimbo)

CHITUSITUSI 21: ISA ƃAJIKUTISYE ƃANDU Yahaya 6:1-58
Kwayaka yejinji Ɓandu wa Isilayeli Ɓaliji mkwembecheya mnabi jwine jwamti mpela Musa.

Nipo mwakusimichisya Isa Mesiya, Ɓapagwile mchilambo cha Isilayeli.

Wajiganyaga Ɓandu yakwambaga Mlungu mpela muƁatendelaga Musa.

Lisiku line Ɓandu Ɓapite kumalo gachipululu kukupikanila wiganyo Wakwe.

ƃanduwo jakwete sala nambo nganakola chakulya chilichose.

Kamnyamata kane kakwete mikate msano ni tusomba tuƁili.

Isa Mesiya Ɓajigele mikate jila ni somba sila ni Ɓatogolele kwa Mlungu.

ƃandu wosope Ɓalile kutyochela myakulya yakwe yeleyi.

Achalumepe Ɓapali Ɓakwana 5000.

ƃanduwo Ɓatite, "Kusyene aju munduju ni Mnabiyi jutwaliji mkwembecheya kwika mchilambo!."

KundaƁi kwakwe Isa Mesiya watite kwa Ɓanganyawo, "Une ni chakulya cha Wumi.

Jwalijose jwakwisa kwa Une, ngasijimkola sala ni jwalijose jwakukulupilila mwa Une ngasimkola njota."

Kwende tuyiche kwa Isa Mesiya ni tukulupilile mwa Jwalakwe.

CHITUSITUSI 22: ISA ƃAƃECHETE NI MUSA Mateyo 17:1-8; Luka 9:28-36
Musa ni Eliya wosopeƁa waliji minabi ja Mlungu.

ƃapali kalakala mnope mkanayiche Isa Mesiya pa chilambo pano.

Lisiku line Isa Mesiya Ɓajigele Ɓakulijiganya Ɓakwe Ɓatatu kuja kwitumbi kukupopela.

Pawaliji mkupopela Isa Mesiya, ngope Jakwe jasandwiche ni jaƁalaga mnope ni kuloleka kwakwe.

Yakuwala Yakwe yaliji mkuƁala mnope.

Musa ni Eliya Ɓawonechele nombe mlumbili ni Isa Mesiya.

Isa Žaliji mkumanyilila kuti asigele panandi kuwa nipo Musa ni Eliya ƁaƁechete ni Jwalakwe kwambaga yachiwa Chakwe chichaliji mkwika.

Ɓakilijiganya wa Isa Ɓatatu Ɓala Ɓaliji mkupikana paƁaƁechetanaga.

Papopo lyayiche liwunde ni lyawunichile wosopewo.

LiloƁe lya Mlungu lyapikaniche kutyochela mwiwundemo lichitiji:

"Aju ni Mwanangu Jwangu Jwangumnonyela; ni Jwalakweju ngusangalala mnope. Mumpikanileje."

Palyalesile kupikanika liloƁelyo, Ɓakulijiganya wala Ɓam'weni Isa Mesiya Ɓaliji jikape.

CHITUSITUSI 23: ISA MESIYA ƃATUWILILE UWE Yahaya 3:14-16
ƃandu Ɓamkanile Isa Mesiya ni Ɓam'wuleje.

Asilikali Ɓamkomele pamsalaba Ɓachitela.

ƃawuleje soni Ɓandu Ɓane pampepe ni Jwalakwe. ƃele Ɓanduwo Ɓaliji Ɓawiyi nambo soni ƃachiswamba.

Nambo Isa Mesiya nganakasa atamose lilamusi limope lya Mlungu.

Nambope, mmwejo ni une tukusakasaga malamusi ga Mlungu.

Tukusajembecheyaga kupochela chilango cha konasika chakonasika kwangamala ni kutopoledwa pameso pa AMBUJE. Nambo Mlungu akƁanonyelaga Ɓandu wosope.

Ngakusasosaga kuti uwe tusoƁeje pameso Pakwe ni kwawula kumalo gachilango kumoto.

Myoyo Mlungu Ɓamtumisye Isa Mesiya kuti ajigale chilango chetu.

MundaƁi ja Musa, miyasi ja Ngondolo ja chindimba cha Pasaka jaliji chimanyilo chakwachinjilichisya Ayisilayeli ku chilango cha Mlungu mchilambo cha Eguputo. Isa, Ngondolo ja Mlungu, Ɓawile mpela mbopesi ja m'we.

Miyasi Jakwe jaliji malipilo ga ulemwa wetu.

Mpela muƁalikolechele Musa lijoka lila....... myoyo Isa Mesiya Ɓakoleche pa Msalaba kuti jwalijose jwakukulupilila mwa Jwalakwe akole wumi wangamala, mpela mtuka wakutyochela kwa Mlungu.

CHITUSITUSI 24: ISA MESIYA KWIWUNDE Yahaya 19:30; Masengo 1:6-11
Mtembo wa Isa Mesiya Ɓatulwisye pa msalaba pala ni ƁawuƁisile mumbanja.

Nambo palyuƁa lyachitatu Isa Mesiya Ɓajimwiche kuƁawe.

ƃandu Ɓajinji ƁaƁechete ni Jwalakwe kwa moƁa 40 paƁajimwichepo, Ɓakuweni kunyakulwa Kwakwe kuja kwinani, mpela yimkuti pakuyiwona pa chiwulilipa.

Isa Mesiya ali chiƁela wumi lelo jino.

Mnabi Musa ni wosope wuƁawile achikulupililaga mwa Mlungu nombe ali wumi, ali kumbepo.

Musa jwaliji jwakulongolela jwamkulungwa ni mnabiyi jwa Mlungu, nambo Isa ali Mesiya jwa Mlungu.

Ali jwakutalikangana mnope wukulungwa Wakwe ni Musa.

Musa Ɓalongolele Ayisilayeli pakomboka nyasa nipo Ɓakulupwichiche kwa Ayiguputo.

Nambo Isa Mesiya Ɓayiche kukwakulupusya Ɓandu wosope Ɓakumkuya Jwalakwe.

Lisiku line Isa Mesiya tachiwuja soni, mpela muƁatendele pakuja kwinani.

Tachajigala wosope Ɓakukulupilila mwa Jwalakwe, kuti akaƁe nawo kumbepo.

ƃakunonyelwa achimjangu, ana akoseche kuti akaƁe ni Isa Mesiya kumbepo.

"Akulupilile mwa Ambuje Isa Mesiya nipo tachikulupuka."