Outline: Short Bible stories from Genesis through the ascension. How to become a follower of Jesus. 40 sections. It has a picture book to go along with the recording.
| Script Number: | 395 |
| Language: | Umbundu |
| Theme: | Multiple themes |
| Audience: | General |
| Style: | Monolog |
| Genre: | Bible Story |
| Sophistication: | Simple |
| Purpose: | Evangelism |
| Bible Quotation: | Direct |
Script Text
Recordings of this script
GRN has recorded a version of this script in 1666 languages and dialects:
Abab: Penukal; Abau; Abui; Aceh; Achang: Husa; Achang: Yanghe; Ache; Acheron; Achik: Dual; Achode; Acholi; Achuar; Adang-Alor; Adangme: Krobo; Adele: Lower; Adi, Galo; Aekyom; Aekyom; Af Maay Maay; Afrikaans; Ahanta; Ahe: Kanayat`n; Aikana; Aikana; Aimol; Aiton; Akebou; Akei; Akeu; Akha: Thailand; Akposo; Alawa; Albanian: Kosova; Albanian, Tosk; Alyawarr; Amanab; Amarasi; Ambai; Ambulas: Maprik; Amdo; Amdo: Rongba; Amharic; Amoli; Ampeeli; Anakalang; Anak Dalam; Angal Heneng: Nembi; Angal Heneng: Nembi; Angal Heneng: Nipa; Angal: Mendi; Angal: Mendi; Angal: Orone; Angika; Angor; Anigibi; Anii: Giseda; Anii: Giseda; Anuki; Anyin; Apal; Apatani; Arabic, Mesopotamian: Baghdadi; Arabic, Moroccan; Arabic, North Levantine: North Lebanese Literary; Arabic, Sa'idi; Arabic, Sudanese Creole: Juba; Arabic, Sudanese: Khartoum; Arakan; Aram: Lolaribu; Araona; Araona; Are; Aren; Armenian: Eastern; Armenian: Western; Arosi; Arove; Aruwam; Ashaninca: Satipo; Ashaninka: Apurimac; Asmat, Central: Ayam; Asmat: Manep; Asmat: Saman; Asmat: Waganu; Asmat, Yaosakor; Assamese; Atohwaim; A'tong; Atoni: Mollo-miomafo; Auhelawa; Auyu: Bade; Auyu, Miaro; Auyu: Nohon; Awadhi: Uttari; Awutu: Efutu; Ayore; Azerbaijani, North; Azoumeina: Marba; Baaja; Baajek-Ajek; Bada; Badameo; Bade; Badi; Badui; Baelelea; Bagari; Bahasa Indonesia; Bahasa Indonesia; Baikeno; Bainapi; Baining: Qaqet; Baining: Qaqet; Bajare; Bajau, Indonesian; Baka: Sudan; Bakati: Lara; Bakati: Mayak; Bakati: Riok; Bakati: Sara; Bakau; Bakua; Bakumpai; Balangingi; Balantak; Balanta: Naga; Bali; Bali; Balti; Baluchi: Rind; Bambam; Bambam: Pattae; Bambara; Bambatana; Bampape; Bamu: Lower; Banaro; Bandi; Bandial; Bangala; Banggai; Banggai: Buko & Asli; Bangla: Chittagonian; Bangla: Singh; Bangla: Sylheti; Baniata ; Baniwa; Banjar; Banjar; Banyadu; Ba'nyam; Baraamu; Bareke; Basaa; Basaa; Basap; Batak Karo; Batak: Toba; Batangkawa; Batu Tajam; Baure; Bauzi; Bawm; Bayan; Bayot: Essin; Bazigar; Bedamuni; Bedamuni; Bedineh; Belangit; Belawan; Bembe; Bemoyap; Bemoyo; Benyadu: Belangin; Berusuh; Bhili: Magra Ki Boli; Bhojpuri: Southern Standard; Bhunjia; Bhuyan; Biak; Biak: Mapia; Bidayuh; Bijago: Bubaque; Bilaan, Koronadal; Bilaspuri; Bilua; Bimoba; Bina'e; Bipim; Birao; Birifor; Bishnupria: Manipuri; Bislama; Bissa: Lebir; Bitara; Blang: Blang-Shan; Blang: Blang-Shan; Bobo Fing: Ouroue; Bobo Madare, Southern: Benge; Bodo: Meche; Boikin; Boikin; Boko; Bola; Bombieta; Bongo: Karagiti; Bonjugi; Borana: Gabbra; Boro: Lower Assam; Bosman; Bosnian; Botin; Braj Bhasha: Antarbedi; Breri Group; Bughotu; Bugis; Bugun; Buhutu; Buksa; Buli; Bulu; Bundeli: Nibhatta; Burarra; Buriat: Eastern; Burmese; Burmese: Beik; Burmese: Yaw; Burmeso; Buru; Bwaidoka: Bwaidoga; Bwamu; Bwamu; Cantonese; Cavinena; Chacobo; Chagga: Uru; Chak; Chakali; Chakfem; Chakma: Bangladesh; Chamacoco Ishiro; Chambeali; Chang Naga; Chatino, Alta Este; Chatino, Tataltepec; Chattisgarhi: Upparraj; Cheke Holo; Cheke Holo & Kokota; Chepang: Western; Chimane; Chinantec, Comaltepec; Chinantec, Comaltepec: Tectitlan; Chinantec, Quiotepec; Chinantec, Tlacoatzintepec; Chin, Asho; Chin, Asho; Chin, Asho; Chin, Asho: Sung Tu; Chin, Dai; Chin, Falam: Khualshim; Chin, Falam: Laizo; Chin, Falam: Lente; Chin, Falam: Zanniat; Chin, Haka: Sumsi; Chin, Hakha; Chin, Khumi; Chin, Khumi Awa; Chin, Khumi: Bangladesh; Chin, Khumi: Lemi; Chin, Khumi: Qengcaa; Chin, Khumi: Yindi; Chin: Lautu; Chin, Mro; Chin, Mun; Chin, Mun; Chin, Ngawn; Chin, Senthang; Chin, Tedim; Chin, Thor; Chin, Zotung; Chipaya; Chiquitano: San Ignacio De Velazco; Chiripa; Chopi; Chuave: Kakamai; Chumuru; Churahi; Cia-Cia; Cia-Cia; Citak; Citak, Tamnim; Cofan; Cora: Mesa del Nayar; Creole: Mauritius; Crioulo; Cuicatec: Papalo; Da'a; Daasanech; Daga; Dagara: Wile; Dagari; Dagbani; Damal; Dami; Dami; Dano: Dano; Darai; Dari; Datooga: Barabayiiga; Daurukhi; Dausame; Dawawa; Dawei; Day; Dayak Umak Kulit; Dazaga; Dazaga; Dazaga: Azzaga; Deang: Hongfenglong; Deg; Deg; Dei; Deing; Dendi; Desa; Dewas; Dezfuli; Dhanuk; Dhao; Dhao; Dhimal; Dhimal; Dhimba; Dholuo; Dibo; Dinka: Bor; Dinka, Padang; Dinka: Pan Aru; Dinka, Southwestern: Tuic; Dobu; Doghosie; Dogose: Klamaasise; Dogose: Lutise; Dogose: Mesise; Dogose: Sukurase; Dohoi: Murung; Dolpo; Domari: Luli; Dosan; Doutai; Dovele; Dudi; Duke; Dumo: Waramo; Dumuna; Duna Group; Duna Group; Duna Group; Duri; Duri; Dusun Deyah; Dusun Malang; Dusun Witu; Duvle; Dzongkha; Dzuungoo: Dzungo; Dzuungoo: Dzungo; Efate, North: Nguna; Ekari; Ek Nii: North; Ek Nii: South; Embaloh; Embera; Embera-Chami; Empeyeh; Enga: Kyaka; Enga: Kyaka; Enga: Mei; Enga: Sau; Enga: Sau; English: Aboriginal; English: Aboriginal; English: American Indian; English: Australia; English: British; English: Liberia; English: Nigeria; English: PNG Coastal; English: South Africa; English: USA; English: USA; English: USA; Ese Ejja; Eton; Eton; Etulo; Even; Ewe; Ewe; Ewe; Ewondo; Ewondo; Faiwol; Fali; Fali: Bween; Fali, South: Kangou; Fante; Farefare: Talensi; Farsi; Fasu; Fataleka; Fataloku; Felupe: Suzana; Fijian; Foe; Fon; Fon; Frafra: Nankam; Français; French: Africa; French: Africa; Fulfulde; Fulfulde; Fulfulde; Fulfulde: Barani; Fulfulde, Benin-Togo; Fulfulde: Gourmantche; Fulfulde: Liptaako; Fuuta Jalon; Fuvura Group; Fuvura Group; Ga; Ga'ai; Gabri-Kimré; Gadsup: Akuna; Gadsup: Akuna; Gadsup: Ontena; Gahuku; Gahuku; Gali; Gan; Gan; G||ana; Ganaan; Gao; Gapapaiwa; Garhwali: Ranwain; Garhwali: Taknauri; Garo: Abeng; Garo: A'chick; Garo: A'chick; Garo: Bangladesh; Garo: Chibok; Gbii; Gela; German; Ghanongga; Ghayavi; Gibaio; Gibii: Kploa; Ginuman; Girawa; Gisiga: Maroua; Gogodala; Gogodala; Gogo [Tanzania]; Gola: Dei; Gonja; Gonja; Gopali; Gorontalo; Gouin; Gourma: Central; Gourma: Northern; Guambiano; Guarani, Bolivian, Western; Guarani, Eastern Bolivian: Ava; Guarani, Eastern Bolivian: Izoceno; Guarani, Mbya; Guiliu; Gujarati; Gujarati: Kutchi Kohli; Gujarati, Parkari Kohli; Gujari; Gula'alaa; Gumatj; Gumatj; Gun; Gurenne: Nabt; Gurung: Kaski; Gurung: Lamjung; Gurung: Lamjung; Gusii; Gwandara: Gitata; Gwandara: Karashi; Haitian Creole; Hajong; Hajong; Hakka; Halong; Hamtai; Hamtai; Handuri; Hani: Budu; Harakmbut; Hassaniyya; Hatam: Moire; Hatam: Moire; Hausa; Hausa: Kano; Hausa: Kurfey; Hebrew; Hega; Helong; Herero; Hiligaynon; Hills Miri; Hindi; Hindi, Fijian; Hindko, Hazara; Hindko, Hazara; Hiri Motu; Hmong: Blue; Ho; Hoava; Hruso; Huastec: Aquiche; Huave, San Mateo del Mar; Hula: Karonai; Huli; Huli; Humbukushu; Iamalele; Iamalele; Iatmul; Iban; Icibemba; Iduna: Central Vivigani; Ifugao, Batad; Ilchamus; Ilongot; Imbongu; Inga, Jungle: Yunguillo-condagua; Intha; Irigila; Itchen; Itneg, Masadiit; Iwam, Sepik; Jabem; Jagoi; Jangkang; Jangshung; Japanese; Jawa; Jawa; Jawa; Jawa: Banyumas; Jawa: Indramayu; Jawa: Kromo Madyo; Jawan; Jawan; Jawa: Ngoko Surabaya; Jawa: Tengger; Jawa: Yogya; Jawa: Yogya; Jawa: Yogya; Jelai Tembiruhan; Jingpho; Jingpho; Jirel; Jola: Fogny; Jola-Fogny: Buluf; Jola-Fogny: Kombo; Jola-Fogny: Kombo; Jola-Kasa: Ayun; Jola-Kasa: Huluf; Kabalai; Kabalai; Kabola; Kado; Kadu; Kafa; Kaike; Kaipi; Kaishan, Pangmi; Kakabai; Kakwa; Kalamo; Kalanga; Kalanga: Lilima; Kaluli; Kamano-Kafe; Kambera; Kamula; Kanashi; Kanasi; Kanasi; Kanauri; Kanjari: Kuchbandhi; Kannada; Kantu'k; Kanuri, Manga: Dagara; Kaonde; Kapuas; Kapuas; Karakalpak; Karambai; Karbi; Karen, Bwe; Karen, Geba; Karen, Geko; Karen, Manumanaw; Karen, Pa'o: Southern; Karen, Pwo Eastern; Karen, Pwo Western; Karen, S'gaw; Karen, Yinbaw; Karen, Yintale; Karitiana; Karitiana; Karmokar; Karonika; Karon: Pantai; Kasem; Katarak; Katingan: Hilir; Katingan: Tengah; Kayah, Eastern: Presule; Kayah, Western; Kayah, Western: Kangan; Kayah, Western: Kayan; Kayah, Western: Kayaw; Kayan; Kayan; Keapara; Keapara: Keakalo; Kebar; Kei; Kei; Kelong; Kemak; Kendayan: Ahe; Kendayan: Selako; Keninjal; Kenyah: Badeng; Kenyah: Bakung; Kenyah: Bakung; Kenyah: Lepo' Bem; Kenyah: Lepo' Jalan; Kenyah: Lepo'ke; Kenyah: Lepo' Tau; Kenyah: Lepo' Tau; Kenyah: Lepo' Tepu; Kenyah: Malasan; Kenyah: Pua; Kenyah: Uma' Alim; Kenyah: Uma' Alim; Kenyah: Uma Lung; Kera; Kerewo: Gibario; Ketengban; Ketungau; Kewabe; Keyagana; Khadia; Khaling; Khamti: Assam; Khasia; Khe: Bangka; Khe-Hakka; Khengkha; Khmer; Kibiri: Porome; Kija; Kikamba; Kikuyu; Kiluba: Shaba; Kim: Ere; Kimyal; Kinyabemba; Kiribati: Solomon Islands; Kiriwina Group; Kisar: Meher; Kissi, Kissidougou; Kisukuma; Kisukuma; Kitalinga; Kiwai, Southern; Kiwai, Southern; Kobahan Rondk; Kobon; Koch; Koenoem; Kok Borok: Debbarma; Komering: Cempaka; Komering: Kayu Agung; Komering: Minaga; Komi-Permyak; Komi-Permyak; Konai; Konjo, Coastal; Konkani, Goan: Bardeskari; Konkomba; Konni; Konon; Kono: Sierra Leone; Konyak Naga; Kope; Korafe: Northern; Koranko; Korean; Koriki; Koromira: Koianu; Kovai; Kovai; Koya: Malakangiri; Kpatogo; Kpelle, Guinea; Krachi; Kualan: Loko; Kualan: Randau; Kuanua; Kubing; Kubo; Kuhin; Kui; Kului; Kului; Kuman; Kuman; Kumauni: Central Kumauni; Kumauni: Pashchimi; Kumauni: Soriyali; Kumhali; Kunimaipa: Kate; Kunimaipa: Kate; Kunwinjku; Kunwinjku; Kunwinjku; Kupang; Kuranko: Sengbeh; Kuria; Kurichia; Kurti; Kurumba, Jennu; Kurumba: Wooraly; Kusaghe; Kwaio; Kwara’ae; Kwerba; Kyenyingbarang; Labogai; Labuhan; Ladino; Lahouli: Tinan; Lahu: Shi: Balan; Lahu: Shi: Barkeo; Lamba: Lima; Lamboya; Lamholot; Lamnso'; Lampung; Lampung: Paminggir; Landorgoh Loko; Lani: Barat; Lani: Western: Ilaga; Lanten; Lao: Luang Prabang; Lao Song Dam; Laro; Lashi: Lachid; Latuka; Lauje; Lauli; Laur; Lausaha; Lau Seranga; Lavongai; Lawangan; Lawangan: Bantian; Lawangan: Benua; Lawangan: Dayak Pasir; Leco; Ledo; Lele; Lele: Chad; Lele: Manus Island; Lele: Manus Island; Lelemi; Lembak; Lengo; Lengo: Vidiki; Lengua: Northern; Lengua: Southern; Lenyima; Lepcha; Letemboi; Lhaovo Dago' Lawngbyit; Lhasa; Lhomi; Li: Dong Fang; Ligbi; Limbai: Keruab; Limbai: Tok; Limbu: Phedappe; Lindu; Lingala; Linoh; Lintang; Lipo: Tuanjie; Li: Sanya Hongqi; Lisu: Southern; Lisu: Western; Lisu: White; Logo; Lohar, Lahul; Loko; Lokwala; Lolia; Loloda; Longsout; Lontomba; Lowa; Luang; Luchazi; Luhu: Kelang; Lunda; Lunda: Ndembu; Lundaye; Lundaye; Lunga; Lushai; Lusoga; Luvale; Luyia: Bukusu; Luyia: Lwidakho; Luyia: Marama; Lyngngam; Maanyan; Maasai; Madak; Madi; Madura; Madura: Bangkala'an; Magahi: Central; Magar; Magar: Western Palpa; Mahali: Bangladesh; Mahato; Mahg; Mahou: Finanga; Mahou: Koroka; Mai Brat Group; Mailu; Maisafana; Maithili; Maithili: Bantar; Maithili: Kisan; Maithili: Musar; Makaa; Makasae: Makassai; Makasae Uatolari Kilikai; Makassar; Makwe; Malagasy, Merina; Malango; Malasanga; Malayalam; Malay: Bangka; Malayic Dayak: Banana; Malayic Dayak: Delang; Malayic Dayak: Kayung; Malayic Dayak: Sekakai; Malay, Jambi; Malay, Kota Bangun Kutai; Malay, Manado; Malay, North Moluccan; Mali; Malto: Paharia; Mamasa; Mambae: Mambai; Mampruli; Mamuju; Manam; Manambu; Manambu; Mandar; Mandara; Mandarin; Mandarin; Mandarin: Indonesia; Mandiali; Maneta; Mangar; Mangseng: Lavege; Manikion: Sop; Maninka, Kankan; Maninka, Konyanka; Manipuri; Manjaco: Batam; Mano; Manobo, Lianon; Manobo: Surigao Sur; Manuhing; Manya; Mao Naga; Maphod; Mapudungun; Mapudungun; Maram Naga; Mara: Myanmar; Marathi; Maratus: Barat; Maratus: Timur; Maring; Maring Uipo Naga; Marma; Marovo; Marwari Group; Massana; Mat Bat Group; Mauta; Mauwake; Mayau; Mazahua, Michoacan; Mazatec, Huautla; Mazatec, Huautla: Santa Maria la Asunción; Mazatec, Mazatlan; Mazateco, Ixcatlan; Mazatec, Tecoatl: Tecoatl-Elox-Zoquiapan; Mbaye; Mbaye; Mbelime; Mbembe, Cameroun; Medlpa; Megam; Mehalaan; Mekury Naga; Melahui; Melayu Ambon; Melayu: Benakde; Melayu: Daya; Melayu: Paga Alam; Melayu Papua; Melayu: Pontianak; Melayu: Riau; Melayu: Sambas; Melayu: Sanggau; Melayu: Tanjung Raja; Mende; Mengisa; Mentawai; Mentawai: Pokai; Mentuka; Me'phaa, Acatepec: Huitzapula; Me'phaa, Acatepec: Zapotitlan; Me'phaa, Acatepec: Zoquitlan; Me'phaa de Tlacoapa; Me'phaa, Malinaltepec: Zilacayotitlan; Mesawa; Mesme; Meta: Moghamo; Meyah; Mian: Mianmin; Miju; Mimika; Mimika; Minangkabau; Minavega; Mindri; Miri: Miching; Mishmi: Digaro; Misima; Mitsogo; Mitsogo; Mixtec, Alacatlatzala: Atlamajalcingo; Mixtec, Alacatlatzala: Guerrero Alto; Mixtec, Alacatlatzala: Mixtecapa; Mixtec, Alacatlatzala: Mixtecapa; Mixtec, Alacatlatzala: Potoichan; Mixtec, Alcozauca: Xochapa; Mixtec, Amoltepec; Mixtec, Apasco-Apoala: Apoala; Mixtec, Diuxi-Tilantongo; Mixtec, Huitepec; Mixtec, Mixtepec; Mixtec, Numi; Mixteco Costa Chica; Mixteco de Metlatonoc; Mixteco de Nuxaa; Mixteco de San Martin Duraznos; Mixtec, San Juan Colorado; Mixtec, Silacayoapan: San Antonio de las Mesas; Mixtec, Sinicahua; Mixtec, Southwestern Tlaxiaco: Nuyoo; Mixtec, Tamazola; Mixtec, Yoloxochitl: Terrero Venado; Mixtec, Yosondua; Mixtec, Zacatepec; M`mugut; Mocovie; Modang; Moi; Moken; Molbog; Mon; Mongolian; Moni; Monkole; Mono; Mono: Alu; Monogoye; Monpa, Tawang; Moore; Moore: Yana; Moore: Zaore; More; Morigi; Mori Kolonodale; Mori: Padoe; Mori: Tinompo; Morokodo; Moro: Logorban; Moronene; Moseten; Motu; Motuna; Motuna; Mountain Arapesh; Movima; Mualang; Muara; Mu Bomu; Mudu; Muhiang; Muna: Southern; Mundari: Bangladesh; Muntak; Murrinh-Patha; Mursi; Murung; Murung; Musi: Palembang; Mutu: Malai; Muyuw: Wamwan; Nabi; Nadeb; Nadeb; Nafaanra; Nafe; Nagamese; Naga, Moyon; Naga, Nocte: Laju; Naga: Tan Kung; Naga, Tase: Khemsing; Naga, Tase: Moklum; Naga, Tase: Tikhak; Náhuatl de la Huasteca Occidental; Nahuatl, Guerrero: Chilapa; Nahuatl, Guerrero: Olinala; Nahuatl, Istmo Pajapan; Nahuatl, Mecayapan y Tatahuicapan; Nahuatl, Michoacan; Nahuatl, Norte de Oaxaca; Nahuatl, Orizaba; Nai; Nama: Damara & Nama; Nama: Papua New Guinea; Nambikwara; Nambikwara; Namia; Namia; Nandeva: Paraguay; Nandi: Kipsigis; Napu; Narak; Nare; Naro: Ts’aokhoe; Nasa Yuwe: Occidente; Nasioi: Kongara; Nasioi: Kongara; Nateni: Tayari; Natioro: Ginaourou; Natuoro; Natwr; Nawuri; Naxi; Ndau; Ndebele: Southern; Nen; Nepali: Bajhangi; Nepali: Bajurali; Nepali: Bhutan; Nepali: Darchulee; Nepali: Doteli; Nepali: Kathmandu; Newari: Balami; Newari: Kathmandu; Newari: Pahari; Ngad’a: Bajawa; Ngaju; Ngala; Nga La: Nga La; Ngalum; Ngalum: Kowelmin; Ngambai; Ngambai; Ngandi; Nggem; Nggem; Nhengatu; Nhengatu; Nhengatu; Nhengatu; Nias; Nias; Nias Teluk Dalam; Niksek; Ningerum; Nisi: Tagin; Nivacle; Nobonob; Nomaande; Nomaande; Nomane; Northern Sotho; Nuni; Nyanja: Chewa; Nyaturu; Nyishi: East Kameng; Nyishi: East Kameng; Nyishi: East Kameng; Nyungwe; Nzema; Obanliku: Basang; Obanliku: Bebi; Oemale; Ogan; Okavango: Gciriku; Okavango: Kwangali; Oksapmin; Olo; Orau: Northern; Orau: Northern; Oriya; Oriya: Western Oriya; Orokaiva; Orokolo; Oromo: Wellega; Osing; Ossetian; Otomi, Queretaro: Noroeste; Otomi, Sierras; Ouatchi; Ovambo: Kwanyama; Ovambo: Ndonga; Owa Rafa; Pa; Padaung; Pagimana Malay; Painka; Pai Tavytera; Pakpak; Palaung; Palaung, Rumai; Palaung, Shwe; Palawano: Konoy; Palenquero; Pamona; Pamona; Pana [Burkina Faso]; Pangin; Pangkhu; Paniya: Paniyar; Panjabi, Eastern: Malwa; Pannei; Papel; Papuna; Pasemah; Pashtu: Kabuli; Pashtu: Kabuli; Patpatar; Pei; Penyadu: Pandu; Pere; Petats: Matsungan; Petats: Matsungan; Phake; Pidgin, Cameroon; Pidgin, Nigeria; Pijin; Pima: Mexico; Pitilu; Pitjantjatjara: Ernabella; Pitjantjatjara: Ernabella; Pokot: East; Polish; Pompang; Popoloca: Tlacoyalco; Portuguese; Portuguese: Brasil; Portuguese: Brasil Interior; Portuguese: Brasil Interior; Portuguese: Mozambique; Pougouli; Poula, Poumai; Prang; Pulaar; Pumi; Pumi, Southern; Punan Aput; Punan: Belinau; Punan: Long Sule; Punan Long Yin / Punan Ga'ai; Punjabi; Punti; Purak; Purak; Purepecha, Sierra Occidental; Quechua, Ancash, Sihuas; Quechua, Norte De Bolivia: Apolo; Quechua, Norte De Bolivia: Muneca; Quechua: Oruro; Quechua, Puno; Quechua, San Martin; Quechua, S. Bolivian: Cochabamba; Quechua, S. Bolivian: Sucre; Quechua, Wanca, Huancayo; Quichua Cayambe; Quichua de Calderon; Quichua, Pastaza, Northern; Quichua, Salasaca; Quichua, Santa Rosino; Quichua, Saraguro; Rabha; Rabidas; Rai: Bantawa Panchthar; Rai, Lohorong; Rajbangsi; Rakhain; Randuk; Ransa; Rao; Rawang; Rawang: Kwinpang; Rawang: Lungmi; Rawang: Serwang; Rawang: Tangsarr; Rejang: Lebong; Rembarrnga; Rembarrnga; Rendille; Riang; Ribun; Rishi; Romanian; Romani, Balkan: Ursari; Rotokas; Roviana; Ruku; Rung, Byansi; Russian; Russian; Saami, Northern; Sa'a: Ulawa; Sabu; Sabu; Sadri; Sadri: Chillo-Millo; Sadri: India; Safaliba; Sajalong; Sajau Basap: Punan Basap; Saliba: Logea; Saluan; Samal; Samanai: Amau; Sama, Siasi; Samberigi; Samburu; Samo; Samo, Matya; Sanapana; Sanga; Sangir; Sango; Santali; Santali: Bangladesh; Santali: Nepal; Saposa; Sara: Majingai; Sartang; Satalaliya; Sauka: Tinkari; Saura: Orissa; Sauria Paharia: Litipara; Savosavo; Sawi: Comoro; Sawi: Comoro; Seberuang; Sebuano; Sehwi; Sekayam; Sekayu; Selayar; Selibung; Semadang; Semendo; Sempatung; Sena Malawi; Sena Mozambique; Senoufo, Nanerige; Senoufo, Sicite; Senoufo, Supyire; Senoufo, Supyire; Sentani; Senuruk; Serawai; Serawai; Serawai: Manak; Serengka; Serere: Saloum Saloum; Serere: Saloum Saloum; Serer-Sine: Dyegueme; Sesotho; Shabadia; Shan; Shan: Eastern; Shan: Kokant Shan; Sharanahua: Mastanawa; Sheetswa; Sherdukpen; Sherpa: Helambu; Sherpa: Solu; Shimaore; Shimwali; Shindzwani; Shingazidja; Shona; Shuar; Shua: Shete Tsere; Siamou: Landougou; Sìang; Sibe: Sibbe; Sikaritai; Sikkimese; Silat; Silozi; Simbuang; Sinaugoro: Babagarubu; Sinaugoro: Balawaia; Sindhi: Dukslinu; Sindhi: Dukslinu; Singpho; Sinhalese; Siriono; Sisaala: Debi; Sisaala: Debi; Sisaala: Gelibagili; Sisaala: Gelibagili; Sisaala, Tumulung; Slovak; Slovenian; Sogu; Solos; Sonaaha; Songhai, Gao; Songhai, Gao; Songhai, Tombouctou; Songhay: Maranse; Soninke: Gadyaga; Soninke: Gadyaga; Soninke: Kinbakka; Soninke: Xenqenna; Sosso; Sosso; Sousou: Sierra Leone; Spanish: Castellano; Spanish: Latin America; Spanish: Mexico; Spanish: Mexico; Stod Bhoti; Stod Bhoti: Mayar; Suau Group; Suau: Sinaki; Suki; Sulka; Sulung; Sumcho; Sunam; Sunda; Sungkung; Sunuwar; Sunwar: Surel; Sursurunga; Su-uk Hile; Swahili, Congo; Swahili: Kenya; Swahili: Tanzania; Swati; Swati: Phuthi; Taboyan; Tabun; Tacana; Tagal; Tagalan; Tagalog; Tai; Tai: Black; Taimi; Tairuma; Tajio; Tajuasohn; Takia; Takwane; Talang: Mamak; Talaud; Talaud; Talise: Poleo; Talise: Tolo; Tamajeq: East Tawallemet; Tamajeq: West Tawallemet; Tamang: Dhadhing; Taman [Indonesia]; Tamil; Tampulma; Tamuan Cempaga; Tangga: Maket; Tangkhul Naga; Tangsa: Hakhun; Tanna, Southwest: Nvhal; Tarao; Tatar; Taupota; Tausug; Tawala; Tawala: Keherara; Tboli; Tchokossi; Tebang; Tebang; Tehit: Teminabuan; Telefol; Telugu; Tem: Bafilo; Tembaga; Tengon; Tengon: Eko'ehh; Tenharim; Teop; Termanu; Tetun; Tetun Dili; Tewa: Lebang Hulu; Tewe; Thaayore; Thadou Kuki; Thai: Central; Thai: Central; Thai, Northeastern; Tharu: Bhojpuri; Tharu, Chitawan; Tharu, Dangura; Tharu: Dasauria; Tharu: Kapilbastu; Tharu: Khatima; Tharu: Khawas; Tharu: Morangia; Tharu: Nawalparasi; Tharu, Rana; Tharu: Saptari; Thonchonga; Thonchunga: Anikya; Thudam Bhote; Tiale; Tibetan: Colloquial; Tibetan Kham, Ganzi/Dege; Tibetan Kham, XinduQiao; Tifal; Tii; Tirak; Titan; Tiv; Tiwa; To'abaita; Toaripi; Toaripi; Toaripi: Kaipi; Toba: Del Oeste; Toba Maskoy; Tok Pisin; Tolaki; Toma; Toma; Tombonuo; Tongan; Tonga: Plateau; Tonga: Valley; Toraja; Toto; Totonac, Coyutla; Toussian, Southern; Toussian, Southern; Trinitario; Tripura; Triqui, Copala; Triqui, Copala; Triqui, Itunyoso; Tsinali; Tsonga; Tswana; Tukangbesi North: Wanci; Tukpa; Tumbang; Tunebo, Western; Tunjung; Tupari; Turi; Turka; Turkana; Turkish; Tuvin; Tuwari; Twi: Asante; Tzeltal: Oxchuc; Uab Meto; Uab Meto: Amanuban; Uab Meto: Amanuban; Ubir; Uisai; Uma; Uma' Lasan; Uma' Lasan: Uma Baka; Umanakaina; Umanakaina : Mountain; Uma Tukung; Umbundu; Undau; Uppu Tuiship; Urak Lawoi; Urama; Urao; Urat (Lang. 1); Uspanteco; Uut Danum; Uut Danum: Ambalau; Uwa, Cobaria; Uzbek, Northern; Uzbek, Northern: Kipchak; Vaghua; Vagla; Vai; Vangunu; Varisi; Vasa'kela; Venda; Veuru Moli; Vietnamese; Vigue; Vo: En; Vute; Wa; Wahgi: Mid-Wahgi; Wali; Wambon: Barat; Wambon: Timur; Wambule; Wampur; Wampur; Wana; Wanchoo; Wandamen & Windesi; Wano; Wantoat Group; Waorani; Wara: Faniagara; Wara: Negueni-klani; Wara: Ouatourou-niasogoni; Wara: Soulani; Washkuk; Waskia; Waunana; Wedau; Wersing: Kolana; West Morehead Group; Wichi Lhamtes Vejoz; Wik-Mungkan; Wipi; Wiyauman; Wogamusin; Wolani; Wolio; Wolio; Wolof: Dyolof; Wolof: Lebou; Wom; Wosera; Wosera; Wurkung; Wusi; Wutung; Wuvulu-Aua; Xhosa; Xun; Yagaria: Huageya; Yagwoia; Yagwoia; Yakan; Yali; Yaminahua; Yanbe; Yaqai; Yawa; Yazdi; Yeskwa; Yessan-Mayo Group; Yetfa; YI: Dahei, Wushan; Yi: Hong; Yindjibarndi; Yi: Nisu Yuxi; Yinnet; Yinzebi; Yipounou; Yipounou; Yokwa; Yongkom; Yoruba; Yoruba: Aworo; Yuracare; Zabana; Zaiwa; Zambal, Cabangan; Zande; Zaparo; Zapotec, Ayoquesco; Zapotec, Coatecas Altas; Zapotec, Coatlan; Zapotec, Guelavia; Zapotec, Guelavia: Quialana; Zapotec, Guelavia: Teotitlan del Valle; Zapotec, Guila; Zapotec, Lachirioag; Zapotec, Loxicha; Zapotec, Ocotlan: Asuncion; Zapotec, Ocotlan: La Garzona; Zapotec, Ocotlan: Santiago Apostol; Zapoteco Xanaguia; Zapotec, Ozolotepec; Zapotec, Quiavicuzas; Zapotec, San Baltazar Loxicha; Zapotec, Texmelucan; Zapotec, Tilquiapam; Zapotec, Zegache; Zarma; Zeem: Danshe; Zhili: Xianrenhe; Zhuang: Guigang Guiping; Zhuang: Nanning Fushu; Zhuang: Nanning Fushu; Zhuang: Yizhou Fulong; Zimakani; Zinbon Chin; Zulu; Zyphe;

Kefetikilo liotembo, Suku lika wa kalako. Suku wa lulika oluali kuenje wa handeleka ocinyi oku tua, momo cosi ca kala owelema. Eye wa tepa owelema locinyi. Ndomo vu ci lete vociluvialuvia catete eye wa tepisa ovava o vombuelo laa o kilu. (Ovava o vombuelo, olondui lokalunga, kuenje ovava o vilu tu tela oku a muila valende. Ivaluki okuti ombela yi tunda valende.) Suku wa tunga ekuimbi ha li viala utanya kuenda osai ha yi viala uteke. Suku uwa. Eye wa tunga ovina viuosi kuenje wa viala kovina viosi.
Elivulu li sangiwa vociluvialuvia li tukuiwa hati Embimbiliya. Olio, olio Ondaka ya Suku kuenje li tu lomboluila eci ci tiamela ku Suku kuenda olonjila viaye. Ondaya ya Suku oyo ocili. Kuenje alongiso a ocili vu laika oku yevelela cilo olsi a tunda Vembimbiliya.
Suku, londaka yaye wa tunga ovina viosi viwa. Eye wa lulika osi kuenda olomunda; okalunga kuenda lolondui le. Kuenje eye wa lulika ovina viosi vi kasi lomuenyo, olosi volondui, olonjila voviti kuenda ovinyama viosi.
Kovaso yaco Suku wa lulika omunu wa tete. Onduko yaye eye Adama. Noke Suku wa lulika ukai wa tete. Onduko yaye eye Heva. Eye (Suku) omoko yoku viala kovina viosi eye a lulika kilu lieve. Adama la heva va kala akamba va Suku kuenje va vangola laye vocumbo omo ovo va kala. Suku wa va iha omoko yoku lia kapako osi, puai kua kala uti umue vokati kocumbo okuti ovo ka va sesamelele oku lambako. Kociluvialkuvia co kepili vu lete ndomo ovo va sinila Suku kuenje va kasi loku lia epako Suku a handelekele okuti ka va liko. Ovo va sina, va linga ekandu kuenje ukamba wavo la Suku wa tepiwa. Ociluvialuvia cokondio ci lekisa ndomo Suku a yambula Adama la Heva poku va tundisa Vocumbo. Tunde opo (oku upisa opo), wa va lemela okuti ka va li vali lalimue epako liovocumbo kuenje ca va kisika oku talavaya longusu ya lua ha va sangi eteku liavo. Oku upisa opo, ovo va fetika yapa oku sanga evalo, luvei kuenda okufa.
Adama la Eva va kala lomala vavali, olonduko viavo Abele la Kaini. Kaini wa kuatela onya Abele kuenje eteke limue wa ipa Abele. Omo liekandu liaye, Suku wa yambula Kaini ndeci a yambuile Adama la Heva. Omanu vosi omala va Adama la Heva kuenje vosi yetu tua lingavo ekandu. Ekandu li tu tepa ku Suku. Etu tua sesamela eyambulo liekandu lietu.
Konyima yovitumbulukila via lua, ekandu liomanu lia luile ale kuenje ca kisika Suku oku sokiya oku va nyola letande linene liovava. Kua kala lika omunu umosi wa sola haeye wa pokola Suku. Onduko yaye eye Noha. Suku wa popia la Noha hati tunga ocimbaluku cinene oco ove lepata liove vu popeliwe. Alima osi eci eye a kala loku tunga ocimbaluku, Noha wa kunda esunga lia Suku. Omanu ka va tavele kalungulo a Suku ha va tundi kolonjila viavo vivi loku popeliwa ketande.
Pana okuti ocimbaluku ca pua, Noha wa kapa vowato olonjila kuenda olombuto vini vini viovinyama ndeci Suku o handelekele oku ci linga. Kuenje Noha lukai waye kuenda omala vaye vatatu va inilavo vowato. Suku wa yika epito. Eye wa tuma ombela ya lua kuenda ovava a tundilila posi okuti ca koka etande kilu lieve. Otembo ya pita kuenje ka kua kaile vali epuluvi liomanu oku popeliwa. Noha kumue lepata liaye, va kala vokati kowato kuenje va koka, puai omanu vakuavo va kala kosamua yowato va vomba. Noha wa popeliwa momo eye wa kolela Suku loku U pokola.
Ovava etande a kotoka kuenje pa pita alima alua kuenda ovitumbulukila via lua via pitapo osimbu vakuambuto lia Noha va linga apata alua. Umue pokati kombuto yaco, omunu umue wa tukuiwa Avirahama, u wa sola kuenda wa pokola Suku. Suku wa likuminya Avirahama okuti ombuto yaye yi laika oku lua loku linga yinene. Avirahama kumue lukai waye Sarai ka va kaile lomala, puai Avirahama wa kolela ohuminyo ya Suku. Ociluvialuvia cilo ci lekisa ndomoovo va kala lomola eci okuti ovo va kuka ca lua kuenje omoloaco vo luka Isake.
Ndeci Suku a likuminyile Avirahama, Isake wa kala lomala va lua. Ovo va linga ofeka yinene yi tukuiwa Isareli. Umue pokati ka va Isareli yaco ava ulume umue wa tukuiwa Mose. Mose layevo wa kolela kuenda wa pokola Suku. Eteke limue Suku wa kovongela Mose komunda yimue kuenje kuaco oko, Suku wo wiha ovihandeleko ha vi longisa komanu. Ociluvialuvia cilo ci kasi loku lekisa Mose o loka komunda lovihandeleko via Suku via sonehiwa kewe. Suku o yongola okuti omanu vosi va pokola ovihandeleko viaye.
Palo tu kuete vimue pokati kovihandeleko Suku a eca ku Mose. Ovio vi tu longisa oku oku u sola kuenda oku u pokola nda Suku yocili haeye ukuamuenyo. Oku fetikila kociluvialuvia ci sangiwa kepili konepa yonano, tu lete okuti etu ka tua sesamelele oku fendela oviteka pamue ovinumanuma viovinyama pamue viovina vikuavo. Tua sesamela lika oku fendela Suku yocili, Usovoli. (Vociluvialuvia ci kuayimo), isia la ina kuenda omala va kasi loku fendelela Suku pamosi. Omanu vosi va kolela Suku va sesamela oku tepa eteke vosimanu ha vo fendela. (Noke, ci kuayimo) omala va sesamela oku pokola loku sumbila olonjali viavo. (Vociluvialuvia ci sangiwa vombuelo kuenda kepili), ocihandeleko ca Suku citi: ka tua sesamelele oku ipaya; (noke) ka tua sesamelele oku kuata ukayi wamale (oku linga uvaisi). (Vociluvialuvia ca sulako) ka tua sesamelele oku iva pamue oku livela camale pamue oku iva ovina viamale.
Suku o yambula u ka pokola. Kotembo ya Mose, nda omunu wa linga ekandu lioku sinila ovihandeleko viaye, omunu waco wa sesamela oku lumba okameme ku Suku. Okameme ka fila oku kala pomangu yu wa linga ekandu. Okameme ka linga ondimbukiso ya Mola a Suku, Nala Yesu Kristu. Yesu weyilila oku fa ha lingi ndocilumba ku Suku omo liovakandu omanu vosi voluali.
Yesu wa citiwa cina okuti pa pita alima alua yotembo ya Mose. Konahulu suku wa likuminyile oku tuma Onjovoli (Umue o tu popela kakandu etu). (Kociluvialuvia co kepili) o lete ungelo wa tunda kilu weya kufeko umue wa tukuiwa Maria. Maria wa kala ufeko umue ka la kuliha ulume, kuenje wa tindikiwa pamue wa yonguiwa la Yosefe. Ungelo wa popia laye hati: "A Maria ku ka kuate usumba, ...O ka cita omola ulume kuenje u luka Yesu. Eye o linga unene, o tukuiwa Mola a T~olo. ...Espiritu Sandu o ku wila, lunene wa T~olo u ku tuvika." Luka 1:31-32a la 35) (Ndomo o ci lete kociluvialuvia co kondio) ungelo wa vangulavo la Yosefe konjoyi. Eye wa popia la Yosefe hati: " A Yosefe, amola a Daviti, ku ka kale lohele yoku kuela ukai wove Maria, ...Kuenje o cita omola ulume , u luka Yesu momo eye o popela omanu vaye kakandu avo." (Onduko Yesu ya lomboloka 'onjovoli'.) (Mateo 1:19-21). Yosefe wa pokola ku Suku (kuenje ka lisangele la Maria toke eci omala a citiwa.) (Kolofeka vimue eci ka ci sukila oku ci tukula)
Yosefe la Maria va enda kimbo limue lia tukuiwa Mbeteleme. Osimbu va kalako Maria wa cita onana Yesu kuenje wo langeka vocililo colongombe, momo ka sangele ohondo. Vuteke waco ungelo wa moleha kalume vamue (angombo0 va kala loku lava olomeme vocumbo cimue ca kala ocipepi. Eye wa va lomboluila oku citiwa kua yesu vo Mbeteleme. Noke angelo va lua va moleha kilu loku imba kuenda oku sivaya Suku. Alume vaco ava (angombo) va enda lonjanga oku ka tala Onjovoli Yesu.
Yesu wa kula kuenhe ocalai ca Suku ca kala laye. (Luka 2:40b). Vociluvialuvia co kepili, tu lete Yesu eci a kala le 12 kalima.. Eye o kasi loku vangula via Suku lalongisi kuenda lasongui va Isareli vo tulukila oku yevelela kuenda oku eca apulilo. Ovo va komoha ukulihiso eye a kuata wa Suku. Ociluvialuvia ca vali ci lekisa Yesu eci okuti wa linga ulume kuenje wa kala loku longisa omanu ovina via Suku. Omanu vamue va tava kuenda va pokola kelongiso liaye. Vakuavo ka vo kolelele kuenje vo patala.
Oviluvialuvia vilo vi lekisa unene wa lua Suku Isia a eca ku Yesu ha lingi ovikomo. Kociluvialuvia co kepili, Yesu o lamba ulume wa citiwa omeke. Kovaso yoku u lamba, ulume wa leta! Ociluvialuvia co pokati ci lekisa epinduko liomola wa file, kuenje isiaye la inaye va tayilili opo oku tala. Kondio tu lete Yesu endela kilu liovava oku lo~na kolondonge viaye (akamba) via kala kowato wavo vokalunga. ~Nala Yesu wa linga ovikomo via lua via lisetahala levi, oku lekisa okuti ocili eye Omola a Suku.
Owi~ni wa lua wa kuama Yesu. Eye wa kala ukuahenda. Wa sakula olombeyi kuenda wa longisa onjila ya Suku. Eye weyilila oku popela ava va nyelela, okuti omanu vakuakandu.
~Nala Yesu wa valeliwa komindikiso yuti (kekulusu liuti). Ekulusu lia tomehiwile posi kuenje Yesu oko a patekiwa toke a tula omuenyo. Olondingaivi vivali via valeliwavo la Yesu. Voloneke viaco ca kala ocituwa, oku ponda olondingaivi lonjila yaco eyi yivi yivi yungangala. Yesu puai ka la linga cimue civi. Yesu ka kulihile cimue, wa lipua. Eye puai wa linga ocilumba coku feta akandu omanu vosi. Omanu vosi va linga akandu kuenje etu tua sesamela oku fila akandu etu. Yesu wa tambula ekangiso pamue eyambulo edtu vosi tua sesamelele oku tambula. Nda etu tu litavela akandu etu omo tua kolela Yesu, Suku o laika oku tu ecela loku tu yelisa kakandu etu. Eye o laka oku tu iha ongusu yoku tinduka kekandu lietu. Kolela (kuama, tava) ~Nala Yesu Kristu kuenje o laika oku popeliwa.
Ovanyali va Yesu va sima hati vo nyola.Kovaso yokufa kua Yesu kekulusu, akamba vaye va kenda etimba liaye veyambo limue lia angiliyiwile vewe. Ovo va sitika uvelo weyambo lewe limue linene.
(Kovaso yepinduko lia Yesu kolofa), valua pokati kakamba avo vo mola. Ovo va vangula kuenda va lia laye. Tomasi, umue pokati kakamba vaye haeye ondonge, ka kokelele okuti Yesu ocili wa pinduka kolofa. Tomasi wa popia hati: "Nda sia muile ovimbo violopeleko povaka ange, loku lamba omuine wange povimbo violopeleko viaco, loku kapa eka liange pepati liaye, si kolela." (Yoano 20:25). Tu lete vociluvialuvia ndomo Yesu eya loku lekisa lekisa tomasi apute aye.
Eci pa pita oloneke akui akuala kovaso yepinduko lia Yesu kolofa, eye wa limolehisa komanu olonjanja via lua. Noke eye wa kapeleleko oku tiukila ku Isiaye kovailu. Eye wa malusuile upange eyililile oku linga. Yesu waw handeleka olondonge viaye oku ka sapula ondaka eyi yiwa komanu vosi.
Linga handi tu lombololi onimbu momo nye Yesu a fila kekulusu. Yesu wa fila oku popela vakuakandu keyambulo liekandu. Ivaluka okuti osonde ya Yesu Kristu omola a Suku yi tu yelisa kakandu osi. Yesu ka la linga ekandu, puai wa fila oku upa ekandu lia tu tepele la Suku. Ekulusu li tu ivaluisa okuti Yesu ka kaile letime (o kola, ka kuete ekandu, wa lipua) Kameme ka Suku, wa tu lumbiwila etu. Eci tu kolela Yesu kuenje tu likekembela, oco akandu a eceliwa la Suku.
Yesu wa longisa okuti omuenyo ci tava oku u sokisa lolonjila vivali. Omunu eye omunu oku upisa keteke lioku citiwa kuaye, o kasi vonjila ya sanjavala yekandu yi tu tuala kenyoleho (ondalu, lonjembo). Etu vosi tuwa vakuakandu omo tuakapi~nala ka Adama. Puai tu tela oku sokiya oku siapo onjila yaco eyi, loku i~nila vonjila ya sukatela yi tu tuala ku Suku kovailu. Nda omunu o kolela Yesu loku u kuama o kuata omuenyo kopui. O siap[o onjila ya sanjavala kuenje i~nila vonjila ya sukatela yi lo~na kovailu. Kakuli esombiso liakandu kuava va kasi vonjila ya sukatela.
Yesu wa tambula ciwa omanu va tunda kapata, lokolofeka kuenda vakualimi ai~ni ai~ni. Ava vosi vo kolela va tukuiwa omala va Suku. Ovo va kasi vonjila ya sukatela, yina ya lo~na kilu. Omanu va Suku va kasi pamued va tuwa ndepata, vosi va likongela vu Kristu ~Nala.
Eci Yesu a kala handi kilu lieve, ulongisi umue weyavo onduko yaye Nikondemu, uteke weya ku Yesu ha lilongisa evi via Suku.
Omanu ava, olondonge via Yesu (akamba vana vo kuama ocituke). Eci handi Yesu ka ambatiwile kilu, eye wa likuminyile oku tuma Espiritu liaye li Kola kuava vosi vo kolela. Kovaso yoloneke ekui eci okuti wa tiukila kilu, olondonge evi via liongoluila viosi pamosi.
Osimbu omunu ka tavele handi ku Yesu, eye wa lisoka lomunu u o kasi ndeti kocluvialuvia co kepili, okuti o kasi loku endela vowelema. Eye o lipundoka kuenda olonjanja via lua a kupukila vekandu momo ka kuete ocinyi cu songuila. Puai eci tu kolela ~Nala Yesu etu tu linga ndomunu endela vonjila ya su~nama eci ekumbi lia tua! Eteke l.imue Yesu wa popia hati: "Ame ndicinyi coluali. U o ~nuama ka endela vali vowelema, puai o kala locinyi comuenyo." (Yoano 8:12). Suku eca Espiritu lia li Kola oku kuatisa loku longisa vosi va kolela/tava onjila yaye yomuenyo.
U wa tava (Ukuakristu, o~name) ku Yesu Kristu, wa linga omunu wokaliye haeye o pokola Ondaka ya Suku. Eye o panduila Suku omo a ecela akandu aye. Ukuetavo ka lingi uvaisi; ka yaki kuenda ka lingi onjuela, ka ivi, kuen da ka fendela oviteka pamue olosuku vikuavo ale aspiritu. Espiritu li Kola li kuatisa ukuetavo oku tila ovina vivi, kuenje o linga ovina viwa.
Vanja handi epata eli. Ovo va kasi loku endela vonjila ya Suku. Uluime o sole ukai waye, kuenda ukai o sumbila veyaye nxdeci Ondaka ya Suku yi handeleka. Ovo va likuatisa loku likolisa pokati kuenda va longisa omala vavo oku sola Suku loku lilongisa Ondaka Yaye kuenda oku yi pokola. Epata lia va kuakristu li likutilila kuenda li talavayela pamosi oku linga ovina via Suku.
Yesu wa longisa olondonge viaye oku sola omanu vosi, nda~no muele ovanyali.
Omanu ava va kasi loku timiha pamue oku yoka oviteka viavo viosi lovombanda avo. Ovo va kolelele ovina evi osimbu handi ka va liniule vakuakristu. Ava va tava ku Kristu va sesamela oku siapo viosi vi tiamela ku Satana kuenda aspiritu avi. ~Nala wa velapo okuti Satana, laspiritu avi, loviteka kuenda ovombanda ci sule. Etu tuakuetavo ka tua sesamelele oku kuatela Satana usumba. Etu tua sesamela oku kolela Suku ha tu kuatisa loku tu vetatela kuenda oku tu sakula. Etu tu tela oku u kolela kovina viosi.
Vociluvialuvia cilo tu lete omunu o kasi lovilulu via lua. Ka ca tavele oku u kuta lovikolo pamue lalienge omo ovilulu via kala vokati kaye via pamele ca lua. Yesu wa handeleka ovil;ulu oku tunda vomunu! Ovio via pokola Yesu omo okuti Eye o kasi lunene wa velapo okuti wa Satana kumue lovilulu via vi sule. Omunu u wa popeliwa kovilulu viaco ovio vivi kuenje wa enda okju ka lomboluilako akamba vaye eci Yesu o liongila. Ival;uka okuti Yesu wa velapo kunene okuti eliapu lovilulu viaye va sule.
Ociluvialuvia cilo ci lekisa ukuetavo o kasi loku yonjiwa oku liwekapo oku kuama Yesu Kristu. Satana o tu yonguila oku ivalako Suku oco okuti olonjanja viosi tu sokolola lika olombongo, luwalo, lakaya, lovinyua vi lula, vi koluisa kuenda ovina via lua vikuavo. Satana hati ovina eci vi tu kokela esanju, vi tu iha esumuluho. Puai Satana ohembi kuen je o seteke oku tu kemba loku tu nyola. Suku wa popia hati: "Oco, pokoli ku Suku. Tamalali leliapu kuenje liu tili." (Tiago 4:7). Suku eye Isietu kovailu. Eye wa kuliha eci omala vaye va sukila kuenje wa likumunya "oku eca ovina viwa kuava vo pinga." Nda tu kolela Suku loku pokola komolaye Yesu Kristu, oco etu tu laika oku kuatavo ongusu ya Suku eci tu yonjiwa.
Eteke limue Yesu wa tuala esapulo hati: "Ukuenje umue wa sia onjo yavo wa enda oku ka linga ovina via lua vivi. Eye wa pesela olombongo viosi a tambuile ku isiaye kuenje wa kala lomuenyo umue uvi ca lua. Eci olombongo viaye viosi via pua, ,kueya onjala kofeka kuenje ukuenje wa linga osuke haeye wa kala lonjala ya lua. Eye wa limbuka okuti wa linga ekandu, kuenje wa tiukila ku isiaye loku u pinga ongecelo. Omo isiaye wo solele ca lua, wa tambula ukuenje vonjo yaye.
Ulume kuenda ukai tu lete palo va moleha ndu va sumua (va sakalala). Umue ukuepata a vela calua. Omanu va Suku va sesamela oku linga nye eci va sangiwa loku vela? Va sesamela oku likutilila ku Nala loku kolela okuti eye o linga eci ca velapo
Etu vosi tua kuliha okuti eteke limue tu laika oku fa. Kuenje nye ci pita letu? Eci ukuetavo a fa, espoiritu liaye lienda oku ka kala la ~Nala Yesu Kristu. Embimbiliya okuti oyo Ondaka ya Suku, oco li tu lomboluila. Akamba vu wa fa pamue vamue va soliwa laye ka va sesamelele oku yuliwa lesumuo pamue locinguva.
Palo tu lete olonepa vi~ni vi~ni vietimba liomunu.
Vakuetavo vosi, va sesamelele oku kala locituwa coku lisanga ha va fendelela kumue Suku. Etu tua sesamela oku upa ongangu Vembembiliya, okuti oyo Ondaka ya Suku, omo tu sanga ndomo mtu imba ovisungo kuenda oku likutilila. Etu tua sesamelavo oku vena ovilumba pamue olombanjale ha vi lingi upange wa Suku. Palo tu lete vakuetavo (Omanu va Suku) va liavela ombolo pokati kuenda ovinyua. Ombolo yi tu ivaluisa etimba lia Yesu Kristu lia tu tekela kekulusu. Eci ci nyuiwa, onjivaluko yosonde yaye ya peseka loku tu sukula akandu kuenda oku tu nena ocipepei la Suku. Yesu o tu yonguila oku ivaluka okufa kuaye omo lietu oco okuti etu tu tela oku U sola lutima wetu wosi.
Eteke limue Yesu oka tunda kilu oku iya ocipikipiki, ndeci a likuminya.
Ndeci uti wapako vociluvialuvia cilo wima epako, ukuakristu ima epako li Espiritu Sandu. Yesu hati, "Ame nduyuva, (uti) ene vuvianja viaco. U o kala vokuange, kuenje ame ~nala vokuaye, eye ima epako lia lua. Puai nda wa tundi vokuange ka vu tela oku linga cimue." (Yoano 15:5)
Ociluvialuvia cilo ci lekisa ukuetavo o pokola Yesu loku lomboluilako vakuavo eci ca tiamela kokuaye. Yesu wa handeleka vakuakristu vosi oku enda loku lomboluila vakuavo ovina viwa via tiamela kokuaye, okuti wa fila kekulusu puai wa pinduka kolofa oco ovo va popeliwe kakan du lo kolofa.