Makani Mabotu
Outline: Short Bible stories from Genesis through the ascension. How to become a follower of Jesus. 40 sections. It has a picture book to go along with the recording.
| Script Number: | 395 |
| Language: | Tonga: Valley |
| Theme: | Multiple themes |
| Audience: | General |
| Style: | Monolog |
| Genre: | Bible Story |
| Sophistication: | Simple |
| Purpose: | Evangelism |
| Bible Quotation: | Direct |
Script Text
Recordings of this script
GRN has recorded a version of this script in 1666 languages and dialects:
Abab: Penukal; Abau; Abui; Aceh; Achang: Husa; Achang: Yanghe; Ache; Acheron; Achik: Dual; Achode; Acholi; Achuar; Adang-Alor; Adangme: Krobo; Adele: Lower; Adi, Galo; Aekyom; Aekyom; Af Maay Maay; Afrikaans; Ahanta; Ahe: Kanayat`n; Aikana; Aikana; Aimol; Aiton; Akebou; Akei; Akeu; Akha: Thailand; Akposo; Alawa; Albanian: Kosova; Albanian, Tosk; Alyawarr; Amanab; Amarasi; Ambai; Ambulas: Maprik; Amdo; Amdo: Rongba; Amharic; Amoli; Ampeeli; Anakalang; Anak Dalam; Angal Heneng: Nembi; Angal Heneng: Nembi; Angal Heneng: Nipa; Angal: Mendi; Angal: Mendi; Angal: Orone; Angika; Angor; Anigibi; Anii: Giseda; Anii: Giseda; Anuki; Anyin; Apal; Apatani; Arabic, Mesopotamian: Baghdadi; Arabic, Moroccan; Arabic, North Levantine: North Lebanese Literary; Arabic, Sa'idi; Arabic, Sudanese Creole: Juba; Arabic, Sudanese: Khartoum; Arakan; Aram: Lolaribu; Araona; Araona; Are; Aren; Armenian: Eastern; Armenian: Western; Arosi; Arove; Aruwam; Ashaninca: Satipo; Ashaninka: Apurimac; Asmat, Central: Ayam; Asmat: Manep; Asmat: Saman; Asmat: Waganu; Asmat, Yaosakor; Assamese; Atohwaim; A'tong; Atoni: Mollo-miomafo; Auhelawa; Auyu: Bade; Auyu, Miaro; Auyu: Nohon; Awadhi: Uttari; Awutu: Efutu; Ayore; Azerbaijani, North; Azoumeina: Marba; Baaja; Baajek-Ajek; Bada; Badameo; Bade; Badi; Badui; Baelelea; Bagari; Bahasa Indonesia; Bahasa Indonesia; Baikeno; Bainapi; Baining: Qaqet; Baining: Qaqet; Bajare; Bajau, Indonesian; Baka: Sudan; Bakati: Lara; Bakati: Mayak; Bakati: Riok; Bakati: Sara; Bakau; Bakua; Bakumpai; Balangingi; Balantak; Balanta: Naga; Bali; Bali; Balti; Baluchi: Rind; Bambam; Bambam: Pattae; Bambara; Bambatana; Bampape; Bamu: Lower; Banaro; Bandi; Bandial; Bangala; Banggai; Banggai: Buko & Asli; Bangla: Chittagonian; Bangla: Singh; Bangla: Sylheti; Baniata ; Baniwa; Banjar; Banjar; Banyadu; Ba'nyam; Baraamu; Bareke; Basaa; Basaa; Basap; Batak Karo; Batak: Toba; Batangkawa; Batu Tajam; Baure; Bauzi; Bawm; Bayan; Bayot: Essin; Bazigar; Bedamuni; Bedamuni; Bedineh; Belangit; Belawan; Bembe; Bemoyap; Bemoyo; Benyadu: Belangin; Berusuh; Bhili: Magra Ki Boli; Bhojpuri: Southern Standard; Bhunjia; Bhuyan; Biak; Biak: Mapia; Bidayuh; Bijago: Bubaque; Bilaan, Koronadal; Bilaspuri; Bilua; Bimoba; Bina'e; Bipim; Birao; Birifor; Bishnupria: Manipuri; Bislama; Bissa: Lebir; Bitara; Blang: Blang-Shan; Blang: Blang-Shan; Bobo Fing: Ouroue; Bobo Madare, Southern: Benge; Bodo: Meche; Boikin; Boikin; Boko; Bola; Bombieta; Bongo: Karagiti; Bonjugi; Borana: Gabbra; Boro: Lower Assam; Bosman; Bosnian; Botin; Braj Bhasha: Antarbedi; Breri Group; Bughotu; Bugis; Bugun; Buhutu; Buksa; Buli; Bulu; Bundeli: Nibhatta; Burarra; Buriat: Eastern; Burmese; Burmese: Beik; Burmese: Yaw; Burmeso; Buru; Bwaidoka: Bwaidoga; Bwamu; Bwamu; Cantonese; Cavinena; Chacobo; Chagga: Uru; Chak; Chakali; Chakfem; Chakma: Bangladesh; Chamacoco Ishiro; Chambeali; Chang Naga; Chatino, Alta Este; Chatino, Tataltepec; Chattisgarhi: Upparraj; Cheke Holo; Cheke Holo & Kokota; Chepang: Western; Chimane; Chinantec, Comaltepec; Chinantec, Comaltepec: Tectitlan; Chinantec, Quiotepec; Chinantec, Tlacoatzintepec; Chin, Asho; Chin, Asho; Chin, Asho; Chin, Asho: Sung Tu; Chin, Dai; Chin, Falam: Khualshim; Chin, Falam: Laizo; Chin, Falam: Lente; Chin, Falam: Zanniat; Chin, Haka: Sumsi; Chin, Hakha; Chin, Khumi; Chin, Khumi Awa; Chin, Khumi: Bangladesh; Chin, Khumi: Lemi; Chin, Khumi: Qengcaa; Chin, Khumi: Yindi; Chin: Lautu; Chin, Mro; Chin, Mun; Chin, Mun; Chin, Ngawn; Chin, Senthang; Chin, Tedim; Chin, Thor; Chin, Zotung; Chipaya; Chiquitano: San Ignacio De Velazco; Chiripa; Chopi; Chuave: Kakamai; Chumuru; Churahi; Cia-Cia; Cia-Cia; Citak; Citak, Tamnim; Cofan; Cora: Mesa del Nayar; Creole: Mauritius; Crioulo; Cuicatec: Papalo; Da'a; Daasanech; Daga; Dagara: Wile; Dagari; Dagbani; Damal; Dami; Dami; Dano: Dano; Darai; Dari; Datooga: Barabayiiga; Daurukhi; Dausame; Dawawa; Dawei; Day; Dayak Umak Kulit; Dazaga; Dazaga; Dazaga: Azzaga; Deang: Hongfenglong; Deg; Deg; Dei; Deing; Dendi; Desa; Dewas; Dezfuli; Dhanuk; Dhao; Dhao; Dhimal; Dhimal; Dhimba; Dholuo; Dibo; Dinka: Bor; Dinka, Padang; Dinka: Pan Aru; Dinka, Southwestern: Tuic; Dobu; Doghosie; Dogose: Klamaasise; Dogose: Lutise; Dogose: Mesise; Dogose: Sukurase; Dohoi: Murung; Dolpo; Domari: Luli; Dosan; Doutai; Dovele; Dudi; Duke; Dumo: Waramo; Dumuna; Duna Group; Duna Group; Duna Group; Duri; Duri; Dusun Deyah; Dusun Malang; Dusun Witu; Duvle; Dzongkha; Dzuungoo: Dzungo; Dzuungoo: Dzungo; Efate, North: Nguna; Ekari; Ek Nii: North; Ek Nii: South; Embaloh; Embera; Embera-Chami; Empeyeh; Enga: Kyaka; Enga: Kyaka; Enga: Mei; Enga: Sau; Enga: Sau; English: Aboriginal; English: Aboriginal; English: American Indian; English: Australia; English: British; English: Liberia; English: Nigeria; English: PNG Coastal; English: South Africa; English: USA; English: USA; English: USA; Ese Ejja; Eton; Eton; Etulo; Even; Ewe; Ewe; Ewe; Ewondo; Ewondo; Faiwol; Fali; Fali: Bween; Fali, South: Kangou; Fante; Farefare: Talensi; Farsi; Fasu; Fataleka; Fataloku; Felupe: Suzana; Fijian; Foe; Fon; Fon; Frafra: Nankam; Français; French: Africa; French: Africa; Fulfulde; Fulfulde; Fulfulde; Fulfulde: Barani; Fulfulde, Benin-Togo; Fulfulde: Gourmantche; Fulfulde: Liptaako; Fuuta Jalon; Fuvura Group; Fuvura Group; Ga; Ga'ai; Gabri-Kimré; Gadsup: Akuna; Gadsup: Akuna; Gadsup: Ontena; Gahuku; Gahuku; Gali; Gan; Gan; G||ana; Ganaan; Gao; Gapapaiwa; Garhwali: Ranwain; Garhwali: Taknauri; Garo: Abeng; Garo: A'chick; Garo: A'chick; Garo: Bangladesh; Garo: Chibok; Gbii; Gela; German; Ghanongga; Ghayavi; Gibaio; Gibii: Kploa; Ginuman; Girawa; Gisiga: Maroua; Gogodala; Gogodala; Gogo [Tanzania]; Gola: Dei; Gonja; Gonja; Gopali; Gorontalo; Gouin; Gourma: Central; Gourma: Northern; Guambiano; Guarani, Bolivian, Western; Guarani, Eastern Bolivian: Ava; Guarani, Eastern Bolivian: Izoceno; Guarani, Mbya; Guiliu; Gujarati; Gujarati: Kutchi Kohli; Gujarati, Parkari Kohli; Gujari; Gula'alaa; Gumatj; Gumatj; Gun; Gurenne: Nabt; Gurung: Kaski; Gurung: Lamjung; Gurung: Lamjung; Gusii; Gwandara: Gitata; Gwandara: Karashi; Haitian Creole; Hajong; Hajong; Hakka; Halong; Hamtai; Hamtai; Handuri; Hani: Budu; Harakmbut; Hassaniyya; Hatam: Moire; Hatam: Moire; Hausa; Hausa: Kano; Hausa: Kurfey; Hebrew; Hega; Helong; Herero; Hiligaynon; Hills Miri; Hindi; Hindi, Fijian; Hindko, Hazara; Hindko, Hazara; Hiri Motu; Hmong: Blue; Ho; Hoava; Hruso; Huastec: Aquiche; Huave, San Mateo del Mar; Hula: Karonai; Huli; Huli; Humbukushu; Iamalele; Iamalele; Iatmul; Iban; Icibemba; Iduna: Central Vivigani; Ifugao, Batad; Ilchamus; Ilongot; Imbongu; Inga, Jungle: Yunguillo-condagua; Intha; Irigila; Itchen; Itneg, Masadiit; Iwam, Sepik; Jabem; Jagoi; Jangkang; Jangshung; Japanese; Jawa; Jawa; Jawa; Jawa: Banyumas; Jawa: Indramayu; Jawa: Kromo Madyo; Jawan; Jawan; Jawa: Ngoko Surabaya; Jawa: Tengger; Jawa: Yogya; Jawa: Yogya; Jawa: Yogya; Jelai Tembiruhan; Jingpho; Jingpho; Jirel; Jola: Fogny; Jola-Fogny: Buluf; Jola-Fogny: Kombo; Jola-Fogny: Kombo; Jola-Kasa: Ayun; Jola-Kasa: Huluf; Kabalai; Kabalai; Kabola; Kado; Kadu; Kafa; Kaike; Kaipi; Kaishan, Pangmi; Kakabai; Kakwa; Kalamo; Kalanga; Kalanga: Lilima; Kaluli; Kamano-Kafe; Kambera; Kamula; Kanashi; Kanasi; Kanasi; Kanauri; Kanjari: Kuchbandhi; Kannada; Kantu'k; Kanuri, Manga: Dagara; Kaonde; Kapuas; Kapuas; Karakalpak; Karambai; Karbi; Karen, Bwe; Karen, Geba; Karen, Geko; Karen, Manumanaw; Karen, Pa'o: Southern; Karen, Pwo Eastern; Karen, Pwo Western; Karen, S'gaw; Karen, Yinbaw; Karen, Yintale; Karitiana; Karitiana; Karmokar; Karonika; Karon: Pantai; Kasem; Katarak; Katingan: Hilir; Katingan: Tengah; Kayah, Eastern: Presule; Kayah, Western; Kayah, Western: Kangan; Kayah, Western: Kayan; Kayah, Western: Kayaw; Kayan; Kayan; Keapara; Keapara: Keakalo; Kebar; Kei; Kei; Kelong; Kemak; Kendayan: Ahe; Kendayan: Selako; Keninjal; Kenyah: Badeng; Kenyah: Bakung; Kenyah: Bakung; Kenyah: Lepo' Bem; Kenyah: Lepo' Jalan; Kenyah: Lepo'ke; Kenyah: Lepo' Tau; Kenyah: Lepo' Tau; Kenyah: Lepo' Tepu; Kenyah: Malasan; Kenyah: Pua; Kenyah: Uma' Alim; Kenyah: Uma' Alim; Kenyah: Uma Lung; Kera; Kerewo: Gibario; Ketengban; Ketungau; Kewabe; Keyagana; Khadia; Khaling; Khamti: Assam; Khasia; Khe: Bangka; Khe-Hakka; Khengkha; Khmer; Kibiri: Porome; Kija; Kikamba; Kikuyu; Kiluba: Shaba; Kim: Ere; Kimyal; Kinyabemba; Kiribati: Solomon Islands; Kiriwina Group; Kisar: Meher; Kissi, Kissidougou; Kisukuma; Kisukuma; Kitalinga; Kiwai, Southern; Kiwai, Southern; Kobahan Rondk; Kobon; Koch; Koenoem; Kok Borok: Debbarma; Komering: Cempaka; Komering: Kayu Agung; Komering: Minaga; Komi-Permyak; Komi-Permyak; Konai; Konjo, Coastal; Konkani, Goan: Bardeskari; Konkomba; Konni; Konon; Kono: Sierra Leone; Konyak Naga; Kope; Korafe: Northern; Koranko; Korean; Koriki; Koromira: Koianu; Kovai; Kovai; Koya: Malakangiri; Kpatogo; Kpelle, Guinea; Krachi; Kualan: Loko; Kualan: Randau; Kuanua; Kubing; Kubo; Kuhin; Kui; Kului; Kului; Kuman; Kuman; Kumauni: Central Kumauni; Kumauni: Pashchimi; Kumauni: Soriyali; Kumhali; Kunimaipa: Kate; Kunimaipa: Kate; Kunwinjku; Kunwinjku; Kunwinjku; Kupang; Kuranko: Sengbeh; Kuria; Kurichia; Kurti; Kurumba, Jennu; Kurumba: Wooraly; Kusaghe; Kwaio; Kwara’ae; Kwerba; Kyenyingbarang; Labogai; Labuhan; Ladino; Lahouli: Tinan; Lahu: Shi: Balan; Lahu: Shi: Barkeo; Lamba: Lima; Lamboya; Lamholot; Lamnso'; Lampung; Lampung: Paminggir; Landorgoh Loko; Lani: Barat; Lani: Western: Ilaga; Lanten; Lao: Luang Prabang; Lao Song Dam; Laro; Lashi: Lachid; Latuka; Lauje; Lauli; Laur; Lausaha; Lau Seranga; Lavongai; Lawangan; Lawangan: Bantian; Lawangan: Benua; Lawangan: Dayak Pasir; Leco; Ledo; Lele; Lele: Chad; Lele: Manus Island; Lele: Manus Island; Lelemi; Lembak; Lengo; Lengo: Vidiki; Lengua: Northern; Lengua: Southern; Lenyima; Lepcha; Letemboi; Lhaovo Dago' Lawngbyit; Lhasa; Lhomi; Li: Dong Fang; Ligbi; Limbai: Keruab; Limbai: Tok; Limbu: Phedappe; Lindu; Lingala; Linoh; Lintang; Lipo: Tuanjie; Li: Sanya Hongqi; Lisu: Southern; Lisu: Western; Lisu: White; Logo; Lohar, Lahul; Loko; Lokwala; Lolia; Loloda; Longsout; Lontomba; Lowa; Luang; Luchazi; Luhu: Kelang; Lunda; Lunda: Ndembu; Lundaye; Lundaye; Lunga; Lushai; Lusoga; Luvale; Luyia: Bukusu; Luyia: Lwidakho; Luyia: Marama; Lyngngam; Maanyan; Maasai; Madak; Madi; Madura; Madura: Bangkala'an; Magahi: Central; Magar; Magar: Western Palpa; Mahali: Bangladesh; Mahato; Mahg; Mahou: Finanga; Mahou: Koroka; Mai Brat Group; Mailu; Maisafana; Maithili; Maithili: Bantar; Maithili: Kisan; Maithili: Musar; Makaa; Makasae: Makassai; Makasae Uatolari Kilikai; Makassar; Makwe; Malagasy, Merina; Malango; Malasanga; Malayalam; Malay: Bangka; Malayic Dayak: Banana; Malayic Dayak: Delang; Malayic Dayak: Kayung; Malayic Dayak: Sekakai; Malay, Jambi; Malay, Kota Bangun Kutai; Malay, Manado; Malay, North Moluccan; Mali; Malto: Paharia; Mamasa; Mambae: Mambai; Mampruli; Mamuju; Manam; Manambu; Manambu; Mandar; Mandara; Mandarin; Mandarin; Mandarin: Indonesia; Mandiali; Maneta; Mangar; Mangseng: Lavege; Manikion: Sop; Maninka, Kankan; Maninka, Konyanka; Manipuri; Manjaco: Batam; Mano; Manobo, Lianon; Manobo: Surigao Sur; Manuhing; Manya; Mao Naga; Maphod; Mapudungun; Mapudungun; Maram Naga; Mara: Myanmar; Marathi; Maratus: Barat; Maratus: Timur; Maring; Maring Uipo Naga; Marma; Marovo; Marwari Group; Massana; Mat Bat Group; Mauta; Mauwake; Mayau; Mazahua, Michoacan; Mazatec, Huautla; Mazatec, Huautla: Santa Maria la Asunción; Mazatec, Mazatlan; Mazateco, Ixcatlan; Mazatec, Tecoatl: Tecoatl-Elox-Zoquiapan; Mbaye; Mbaye; Mbelime; Mbembe, Cameroun; Medlpa; Megam; Mehalaan; Mekury Naga; Melahui; Melayu Ambon; Melayu: Benakde; Melayu: Daya; Melayu: Paga Alam; Melayu Papua; Melayu: Pontianak; Melayu: Riau; Melayu: Sambas; Melayu: Sanggau; Melayu: Tanjung Raja; Mende; Mengisa; Mentawai; Mentawai: Pokai; Mentuka; Me'phaa, Acatepec: Huitzapula; Me'phaa, Acatepec: Zapotitlan; Me'phaa, Acatepec: Zoquitlan; Me'phaa de Tlacoapa; Me'phaa, Malinaltepec: Zilacayotitlan; Mesawa; Mesme; Meta: Moghamo; Meyah; Mian: Mianmin; Miju; Mimika; Mimika; Minangkabau; Minavega; Mindri; Miri: Miching; Mishmi: Digaro; Misima; Mitsogo; Mitsogo; Mixtec, Alacatlatzala: Atlamajalcingo; Mixtec, Alacatlatzala: Guerrero Alto; Mixtec, Alacatlatzala: Mixtecapa; Mixtec, Alacatlatzala: Mixtecapa; Mixtec, Alacatlatzala: Potoichan; Mixtec, Alcozauca: Xochapa; Mixtec, Amoltepec; Mixtec, Apasco-Apoala: Apoala; Mixtec, Diuxi-Tilantongo; Mixtec, Huitepec; Mixtec, Mixtepec; Mixtec, Numi; Mixteco Costa Chica; Mixteco de Metlatonoc; Mixteco de Nuxaa; Mixteco de San Martin Duraznos; Mixtec, San Juan Colorado; Mixtec, Silacayoapan: San Antonio de las Mesas; Mixtec, Sinicahua; Mixtec, Southwestern Tlaxiaco: Nuyoo; Mixtec, Tamazola; Mixtec, Yoloxochitl: Terrero Venado; Mixtec, Yosondua; Mixtec, Zacatepec; M`mugut; Mocovie; Modang; Moi; Moken; Molbog; Mon; Mongolian; Moni; Monkole; Mono; Mono: Alu; Monogoye; Monpa, Tawang; Moore; Moore: Yana; Moore: Zaore; More; Morigi; Mori Kolonodale; Mori: Padoe; Mori: Tinompo; Morokodo; Moro: Logorban; Moronene; Moseten; Motu; Motuna; Motuna; Mountain Arapesh; Movima; Mualang; Muara; Mu Bomu; Mudu; Muhiang; Muna: Southern; Mundari: Bangladesh; Muntak; Murrinh-Patha; Mursi; Murung; Murung; Musi: Palembang; Mutu: Malai; Muyuw: Wamwan; Nabi; Nadeb; Nadeb; Nafaanra; Nafe; Nagamese; Naga, Moyon; Naga, Nocte: Laju; Naga: Tan Kung; Naga, Tase: Khemsing; Naga, Tase: Moklum; Naga, Tase: Tikhak; Náhuatl de la Huasteca Occidental; Nahuatl, Guerrero: Chilapa; Nahuatl, Guerrero: Olinala; Nahuatl, Istmo Pajapan; Nahuatl, Mecayapan y Tatahuicapan; Nahuatl, Michoacan; Nahuatl, Norte de Oaxaca; Nahuatl, Orizaba; Nai; Nama: Damara & Nama; Nama: Papua New Guinea; Nambikwara; Nambikwara; Namia; Namia; Nandeva: Paraguay; Nandi: Kipsigis; Napu; Narak; Nare; Naro: Ts’aokhoe; Nasa Yuwe: Occidente; Nasioi: Kongara; Nasioi: Kongara; Nateni: Tayari; Natioro: Ginaourou; Natuoro; Natwr; Nawuri; Naxi; Ndau; Ndebele: Southern; Nen; Nepali: Bajhangi; Nepali: Bajurali; Nepali: Bhutan; Nepali: Darchulee; Nepali: Doteli; Nepali: Kathmandu; Newari: Balami; Newari: Kathmandu; Newari: Pahari; Ngad’a: Bajawa; Ngaju; Ngala; Nga La: Nga La; Ngalum; Ngalum: Kowelmin; Ngambai; Ngambai; Ngandi; Nggem; Nggem; Nhengatu; Nhengatu; Nhengatu; Nhengatu; Nias; Nias; Nias Teluk Dalam; Niksek; Ningerum; Nisi: Tagin; Nivacle; Nobonob; Nomaande; Nomaande; Nomane; Northern Sotho; Nuni; Nyanja: Chewa; Nyaturu; Nyishi: East Kameng; Nyishi: East Kameng; Nyishi: East Kameng; Nyungwe; Nzema; Obanliku: Basang; Obanliku: Bebi; Oemale; Ogan; Okavango: Gciriku; Okavango: Kwangali; Oksapmin; Olo; Orau: Northern; Orau: Northern; Oriya; Oriya: Western Oriya; Orokaiva; Orokolo; Oromo: Wellega; Osing; Ossetian; Otomi, Queretaro: Noroeste; Otomi, Sierras; Ouatchi; Ovambo: Kwanyama; Ovambo: Ndonga; Owa Rafa; Pa; Padaung; Pagimana Malay; Painka; Pai Tavytera; Pakpak; Palaung; Palaung, Rumai; Palaung, Shwe; Palawano: Konoy; Palenquero; Pamona; Pamona; Pana [Burkina Faso]; Pangin; Pangkhu; Paniya: Paniyar; Panjabi, Eastern: Malwa; Pannei; Papel; Papuna; Pasemah; Pashtu: Kabuli; Pashtu: Kabuli; Patpatar; Pei; Penyadu: Pandu; Pere; Petats: Matsungan; Petats: Matsungan; Phake; Pidgin, Cameroon; Pidgin, Nigeria; Pijin; Pima: Mexico; Pitilu; Pitjantjatjara: Ernabella; Pitjantjatjara: Ernabella; Pokot: East; Polish; Pompang; Popoloca: Tlacoyalco; Portuguese; Portuguese: Brasil; Portuguese: Brasil Interior; Portuguese: Brasil Interior; Portuguese: Mozambique; Pougouli; Poula, Poumai; Prang; Pulaar; Pumi; Pumi, Southern; Punan Aput; Punan: Belinau; Punan: Long Sule; Punan Long Yin / Punan Ga'ai; Punjabi; Punti; Purak; Purak; Purepecha, Sierra Occidental; Quechua, Ancash, Sihuas; Quechua, Norte De Bolivia: Apolo; Quechua, Norte De Bolivia: Muneca; Quechua: Oruro; Quechua, Puno; Quechua, San Martin; Quechua, S. Bolivian: Cochabamba; Quechua, S. Bolivian: Sucre; Quechua, Wanca, Huancayo; Quichua Cayambe; Quichua de Calderon; Quichua, Pastaza, Northern; Quichua, Salasaca; Quichua, Santa Rosino; Quichua, Saraguro; Rabha; Rabidas; Rai: Bantawa Panchthar; Rai, Lohorong; Rajbangsi; Rakhain; Randuk; Ransa; Rao; Rawang; Rawang: Kwinpang; Rawang: Lungmi; Rawang: Serwang; Rawang: Tangsarr; Rejang: Lebong; Rembarrnga; Rembarrnga; Rendille; Riang; Ribun; Rishi; Romanian; Romani, Balkan: Ursari; Rotokas; Roviana; Ruku; Rung, Byansi; Russian; Russian; Saami, Northern; Sa'a: Ulawa; Sabu; Sabu; Sadri; Sadri: Chillo-Millo; Sadri: India; Safaliba; Sajalong; Sajau Basap: Punan Basap; Saliba: Logea; Saluan; Samal; Samanai: Amau; Sama, Siasi; Samberigi; Samburu; Samo; Samo, Matya; Sanapana; Sanga; Sangir; Sango; Santali; Santali: Bangladesh; Santali: Nepal; Saposa; Sara: Majingai; Sartang; Satalaliya; Sauka: Tinkari; Saura: Orissa; Sauria Paharia: Litipara; Savosavo; Sawi: Comoro; Sawi: Comoro; Seberuang; Sebuano; Sehwi; Sekayam; Sekayu; Selayar; Selibung; Semadang; Semendo; Sempatung; Sena Malawi; Sena Mozambique; Senoufo, Nanerige; Senoufo, Sicite; Senoufo, Supyire; Senoufo, Supyire; Sentani; Senuruk; Serawai; Serawai; Serawai: Manak; Serengka; Serere: Saloum Saloum; Serere: Saloum Saloum; Serer-Sine: Dyegueme; Sesotho; Shabadia; Shan; Shan: Eastern; Shan: Kokant Shan; Sharanahua: Mastanawa; Sheetswa; Sherdukpen; Sherpa: Helambu; Sherpa: Solu; Shimaore; Shimwali; Shindzwani; Shingazidja; Shona; Shuar; Shua: Shete Tsere; Siamou: Landougou; Sìang; Sibe: Sibbe; Sikaritai; Sikkimese; Silat; Silozi; Simbuang; Sinaugoro: Babagarubu; Sinaugoro: Balawaia; Sindhi: Dukslinu; Sindhi: Dukslinu; Singpho; Sinhalese; Siriono; Sisaala: Debi; Sisaala: Debi; Sisaala: Gelibagili; Sisaala: Gelibagili; Sisaala, Tumulung; Slovak; Slovenian; Sogu; Solos; Sonaaha; Songhai, Gao; Songhai, Gao; Songhai, Tombouctou; Songhay: Maranse; Soninke: Gadyaga; Soninke: Gadyaga; Soninke: Kinbakka; Soninke: Xenqenna; Sosso; Sosso; Sousou: Sierra Leone; Spanish: Castellano; Spanish: Latin America; Spanish: Mexico; Spanish: Mexico; Stod Bhoti; Stod Bhoti: Mayar; Suau Group; Suau: Sinaki; Suki; Sulka; Sulung; Sumcho; Sunam; Sunda; Sungkung; Sunuwar; Sunwar: Surel; Sursurunga; Su-uk Hile; Swahili, Congo; Swahili: Kenya; Swahili: Tanzania; Swati; Swati: Phuthi; Taboyan; Tabun; Tacana; Tagal; Tagalan; Tagalog; Tai; Tai: Black; Taimi; Tairuma; Tajio; Tajuasohn; Takia; Takwane; Talang: Mamak; Talaud; Talaud; Talise: Poleo; Talise: Tolo; Tamajeq: East Tawallemet; Tamajeq: West Tawallemet; Tamang: Dhadhing; Taman [Indonesia]; Tamil; Tampulma; Tamuan Cempaga; Tangga: Maket; Tangkhul Naga; Tangsa: Hakhun; Tanna, Southwest: Nvhal; Tarao; Tatar; Taupota; Tausug; Tawala; Tawala: Keherara; Tboli; Tchokossi; Tebang; Tebang; Tehit: Teminabuan; Telefol; Telugu; Tem: Bafilo; Tembaga; Tengon; Tengon: Eko'ehh; Tenharim; Teop; Termanu; Tetun; Tetun Dili; Tewa: Lebang Hulu; Tewe; Thaayore; Thadou Kuki; Thai: Central; Thai: Central; Thai, Northeastern; Tharu: Bhojpuri; Tharu, Chitawan; Tharu, Dangura; Tharu: Dasauria; Tharu: Kapilbastu; Tharu: Khatima; Tharu: Khawas; Tharu: Morangia; Tharu: Nawalparasi; Tharu, Rana; Tharu: Saptari; Thonchonga; Thonchunga: Anikya; Thudam Bhote; Tiale; Tibetan: Colloquial; Tibetan Kham, Ganzi/Dege; Tibetan Kham, XinduQiao; Tifal; Tii; Tirak; Titan; Tiv; Tiwa; To'abaita; Toaripi; Toaripi; Toaripi: Kaipi; Toba: Del Oeste; Toba Maskoy; Tok Pisin; Tolaki; Toma; Toma; Tombonuo; Tongan; Tonga: Plateau; Tonga: Valley; Toraja; Toto; Totonac, Coyutla; Toussian, Southern; Toussian, Southern; Trinitario; Tripura; Triqui, Copala; Triqui, Copala; Triqui, Itunyoso; Tsinali; Tsonga; Tswana; Tukangbesi North: Wanci; Tukpa; Tumbang; Tunebo, Western; Tunjung; Tupari; Turi; Turka; Turkana; Turkish; Tuvin; Tuwari; Twi: Asante; Tzeltal: Oxchuc; Uab Meto; Uab Meto: Amanuban; Uab Meto: Amanuban; Ubir; Uisai; Uma; Uma' Lasan; Uma' Lasan: Uma Baka; Umanakaina; Umanakaina : Mountain; Uma Tukung; Umbundu; Undau; Uppu Tuiship; Urak Lawoi; Urama; Urao; Urat (Lang. 1); Uspanteco; Uut Danum; Uut Danum: Ambalau; Uwa, Cobaria; Uzbek, Northern; Uzbek, Northern: Kipchak; Vaghua; Vagla; Vai; Vangunu; Varisi; Vasa'kela; Venda; Veuru Moli; Vietnamese; Vigue; Vo: En; Vute; Wa; Wahgi: Mid-Wahgi; Wali; Wambon: Barat; Wambon: Timur; Wambule; Wampur; Wampur; Wana; Wanchoo; Wandamen & Windesi; Wano; Wantoat Group; Waorani; Wara: Faniagara; Wara: Negueni-klani; Wara: Ouatourou-niasogoni; Wara: Soulani; Washkuk; Waskia; Waunana; Wedau; Wersing: Kolana; West Morehead Group; Wichi Lhamtes Vejoz; Wik-Mungkan; Wipi; Wiyauman; Wogamusin; Wolani; Wolio; Wolio; Wolof: Dyolof; Wolof: Lebou; Wom; Wosera; Wosera; Wurkung; Wusi; Wutung; Wuvulu-Aua; Xhosa; Xun; Yagaria: Huageya; Yagwoia; Yagwoia; Yakan; Yali; Yaminahua; Yanbe; Yaqai; Yawa; Yazdi; Yeskwa; Yessan-Mayo Group; Yetfa; YI: Dahei, Wushan; Yi: Hong; Yindjibarndi; Yi: Nisu Yuxi; Yinnet; Yinzebi; Yipounou; Yipounou; Yokwa; Yongkom; Yoruba; Yoruba: Aworo; Yuracare; Zabana; Zaiwa; Zambal, Cabangan; Zande; Zaparo; Zapotec, Ayoquesco; Zapotec, Coatecas Altas; Zapotec, Coatlan; Zapotec, Guelavia; Zapotec, Guelavia: Quialana; Zapotec, Guelavia: Teotitlan del Valle; Zapotec, Guila; Zapotec, Lachirioag; Zapotec, Loxicha; Zapotec, Ocotlan: Asuncion; Zapotec, Ocotlan: La Garzona; Zapotec, Ocotlan: Santiago Apostol; Zapoteco Xanaguia; Zapotec, Ozolotepec; Zapotec, Quiavicuzas; Zapotec, San Baltazar Loxicha; Zapotec, Texmelucan; Zapotec, Tilquiapam; Zapotec, Zegache; Zarma; Zeem: Danshe; Zhili: Xianrenhe; Zhuang: Guigang Guiping; Zhuang: Nanning Fushu; Zhuang: Nanning Fushu; Zhuang: Yizhou Fulong; Zimakani; Zinbon Chin; Zulu; Zyphe;

Kumatalikilo kwaciindi Leza pesi ngwakaliko. Leza wakalenga nyika, akuita mumuni kuti umwinike nkaambo zyonse zyakali mumuddima. Mbuli mbumwabona mumukozyano wakutanguna, Leza wakanzania meenda akalansi, akali kujulu. Meenda aansi, milonga alwizhi, akujulu tibona mayoba. Leza wakanza zhuba kuti limunike isikati, amwezi kuti umunike masiku. Leza mubotu. Wakalenga zyonse akuba anguzu atala azyonse.
Bhuku lili muchikozyano eci litegwa Bhaibbeli. Ndijwi lyaLeza litibuzya azyaLeza anzila zyake. Leza ulayanda bantu boonse, kapati. Iswe Tiyanda kucita zintu zyesu munzila, njitiyanda lino zilatipambula kuli Leza. Bhaibbeli lilati tondezya, nzila imwi biyo pesi njitikonzya kusvaanizigwa akujatana aLeza. Kwiisigwa kwamansimpe oku, nkumutamung kuzva mu Bhaibbeli.
Leza, aijwi lyake, wakalenga zintu zyonse zibotu. Wakaanza nyika amilundu; alwizi amilonga (mpamunya). Lino, wakalenga zintu zyonse zizumi, basvi bamumaanzi, bayuni bauluka abanyama boonse. Leza wakabotelwa azyonse nzyakalenga, nkaambo zyonse nzibotu.
Leza wakalenga muntu, wakutanguna Adamu, amwanakazi wakutanguna Eva. Wakabapa nguzu, atala azyonse nzyakalenga ano anyika. Bakali bagani baLeza, bakalikwaambuula awe mukuti mubakalikede. Leza wakabazumizya kulya misamu yoonse yakali mukuti eli, kunzu kwaUmwi biyo wakali akati kamuunda oyu. Mumukozyano wakucimwensi mulababona kabatyola mulau waLeza akulya mucelo ngubakalibindidwe. Bakabisya aboobo bugani bwabo aLeza bwakamana. Mukozyano wakululyo utondezya Adamu a Eva mbubakatandwa a Leza, elyo wakabatandanya mumulemba mubakalikede. Kuzva kuciindi eco bantu bakatalika kubeleka anguzu, kuti bajane zilyo zyakulya, aboobo bakatanguna kumvwa macise, macise akufwa.
Adamu a Eva bakazyala bana basankwa babili Kaini a Abbelo. Kaini wakasululwa, akusula Abbelo, nkukumujeya bumwi buzuba. Leza wakatuka Kaini mbuli mbaakaita kuli Adamu a Eva. Tili bazhukululwa ba Adamu a Eva, aboobo toonse takabisya. Zibi zilatipambula a Leza. Tilajana mulandu wezibi zysu.
Myaka Minji yakayinda lubo kwakaba bazhukululwa banji ba Adamu. Aba bantu bakabisya abalabo, kukutaswiilila Leza. Zibi zyabantu zyakakomena, zyakuti Leza wakayeye kubanyonyona a Zambangulwe pati. Kwakali mwaalumi omwe wakali kuyanda, akulemeka Leza. Izhina lyake ngu Noah. Leza wakabuzya Noah kuti ayake bwaato bupati, ayoboke abana bakwe mubayofutukila. Noah wakakambaula azya buuya bwa-leza, myaka njakali kuyaka bwato. Bantu tibakamvwa pe malailile a Leza, kuti basanduke kuzwa kunzila zyabo zibi akuti bafutulwe kuzambangulwe.
Noah wakabika bayuni abanyama bamisyobo yonse mubwato mbuli mbwakabuzigwa aLeza kuti acite. Lino Noah abakaintu bake, abana bake baalumi botatwe amwanakazi wake bakanjila mubwato. Leza wakajala mulyango. Wakawisya mvula impati amenda maanji kuzwa kujulu akuzuzya nyika yonse. Ciindi cakale camana lino nkoku kuti ani afutulwe. Noah abana bakwe mukati kabwaato bakali keede kabotu aboobo bantu boonse bakali anze abwato bakafwa. Noah wakafutulwa nkaambo wakalikusyoma kuli Leza, akumu telela.
Myaka minji yakayinda, aMisyobo yaNoah yakavula kuba Misyobo minji-minji. Abraham u wakali mwaalumi wakali kusyoma Leza. Leza wakamulongezya, Abrahamu wakali abanakwe, Leza wakati luzubo lwaako luwe yoba bantu bapati.
Basimukowa baAbramu bakaba Nyika mpati itegwa Israeli. Musa alakwe wakali simukowa wa Abrahamu. Musa wakali kusyoma akulumba Leza alike. Bumwi buzuba Leza wakaita musa muchilundu nkukumubuzya milau, yakuti akabuzye bantu. Oyu mukozyano musa kaseluka mulundu, amilau yakwe kailembedwe abbwe. Leza uyanda kuti muntu woonse atobele milau yakwe (Milau ili kumi).
Njino Imwi yaMilau ilikumi Leza njaakapa Musa. Ilaiisya kuyanda akusyoma Leza omwe biyo wamasimpe. Kutanguna (amukozyano uliatala) kuluzende tilabona kuti tatuelede pe kusyoma Zibumbwa. Amikozyano yabanyama kufumbwa cimwi cintu.
Elyo Mwaalumi, kufumbwa Muntu wabisya, uleelede kupa caabilo cambelele kuli Leza. Mbelele ilafwa kuti ibweze mvuta yasikubisya (simulandu). Mbelele eyi yakali cikozyano camwana mulombe waLeza, Leza Jeso Kristu, Leza wakamutola kukufusa cibe caabilo caLeza, kubantu bonse banyika. Wakafwa amvuta Yesu. "Nimbelele yaLeza, Isalazya zibi zyanyika yoonse. Leza cakaba caabilo cazibi zyesu elyo nakafwa aciingano cacisamu. Tilumbe Jeso Kristu, sanduka akuzumina zibi zyako kuli nguwe, sanduka (Izwi kuzibi) aboobo Leza oti akulekelele.
Lino timve Jeso Kristu mbwakazyalwa. Ciindi Leza wakatisyomezya kutuma mufutuli (Muntu uza kukufutula kuzwa kuzibi). (,umukozyano ulikuluzende) mulabona Mungelo wakazwa kujulu kuza kumusimbi cuunga utegwa Maria. Maria wakalimusimbi nakalindu, wakalitangidwi kasuwa aMozesinkwa Josefa. Mungelo wakaambila Maria kuti Muuya waLeza uleza mulinguwe asikube abula (Idda). Mwana uzoteegwa Jesu Kristo. (Mbuli mbumubwene mumukozyano ulikululyo.) Mungelo wakalitondezya mbubona kuli Josefa muciloto. Wakati kuli Josefa "utayowipe kubweza Maria mwanakazi wako, ulaabula Bwamuuya usalala. Izhina lyamwana uzoteegwa Kristu. (Kakulikuti Mufutuli) uza kuzofutula bantu bakwakwe muzibi zyabo." Josefa wakaswiilizya Leza. (Aboobo tibakaswaanana pe abulo aMaria kusikila mwana watumbukwa.
Josefa aMaria bakali mulwendo lwakuya kuddolopo litegwa Bethlehema. Nkaambo iddolopo eli lyakalizudde bantu, tikwakali mvuta yakuti baone pe. Bakaya mucibaya canombe. Omo Maria wakazyala mwana Jeso. Maria wakacili nakalindu Jeso nakazyalwa. Masiku abuzuba obo Mungelo wakalitondeezya kuli bamwi baalumi (beembeli) bakalikulinda imbelele zyabo, kumacezyo wakababuzya azyakuzyalwa kwaJeso muBethlehema. Lino bangelo baanji bakaboneka mujulu kabaimba akulumbaizya Leza. Baalumi aba bakeenda mpawo kuyobona Mufutuli Jesu.
Icikozyano cili kumwensi tilabona Jeso kalimyaaka alikumi aabili (12) ulikwaambula azyaLeza, abayiisyi abatungamili baIsrael kaswiilila akubuzya mibusyo. Bakagamba aluzhibo lwake azyaLeza. Mukozyano wabili utondeezya Jesu naka zokomena kuba mwanalumi mupati kayiisya bantu azyaLeza. Bamwi bantu bakalikumuswiilila akumulemeka. Anu Bamwi bantu tebakamuswiilila pe, bakamukazya. Leza uyanda kuti tizumine (kumusyoma) akutobela Jeso.
Mikozyano eyi itondeezya nguzi zipati zyaLeza nzyakapa mwanaakwe Jeso, kuti acite zigambyo. Mumukozyano ulikuluzende Jeso wakaponia mwaalumi wakazyeedwe kalimoofu, nkukuti takalikubona pe. Mukozyano ulakati ulatitondezya kabusya mwana waka zoba muzumi lubo awo isi abaina mwana kabayimvwi kabalangilila. Kumaninizya tulibwene Jeso kalimukweenda atala ameenda. Ulikweenda atala ameenda kulibasikwiiya bake, abo balimubwato bwato mulwizhi. Leza Jeso wakaita zigambyo ziinji zilimbuli zezi, kuti tizhibe kuti mwanaaLeza. Nguzu zyaJeso zilakonzya kutigwasya aswe (mapenzi esu).
Jeso wakacita zintu zinji zigambya aboobo bantu banji bakamutobela. Jeso wakala Buuya. Wakaponia baciswa akubaiisya zyaLeza. wakalonda kuzofutula basweekedde, abantu basizibi boonse. Basimucita zibi Jeso naakabamba kuti mbasizibi bakamuzonda. Batungamilili babantu bakamuzonda Jeso. Tebakali kusyoma pe kuti Jeso mwana waLeza. Bakamwaanga, akumupa milandu yama njaka pawo bakamuuma. Bakamuzvatika ngwani yamaamva mumutwe wake, bakamusvida mate akumucapa. Asi Jeso taakakaka pe. Wakalizi kuti zyeelede kucitika kuli nguwe zyeelede kucitika kulinguwe. Wakazumizya basimucita zibi kuti bamucise akumujaya. Wakafwa kuti abe cipaizvo zyabantu bakwe.
Jeso wakauminwa aciigano. (Ciingano cakulimvwi ansi pawo awa Jeso) wakauminwa wakafwa. Basimulandu bakauminwa antoomwi aJeso. Muciindi eco njiyakali nzila yakujaya a njiyo bajai. Anu Jeso taakwe mulandu ngwaakacita. Jeso wakaba cipaizyo cakaliya zibi zyabanyu boonse. Toonse tilibisizye tweelede kufwa nkaambo ka. Jesu wakabwezha cipubulo cesu ncitwaalede kupubulwa acico. Do talebulula kuti tilibasimucita zibi akusandu ka kuzvakuzibi zyesu, Leza, ulatilekelela akutisanzya zibi zyesu, Lumba umutobele, tambula mwami Jesi Kristu pawo ulafutulwa.
Ibakalikumusula bakali kuyeya kuti bakamujeya, anu te zyakalibobope! Musule Jeso wakauminwa aciingano wakafa, beenzinyina bakamuvwikila mubili wake muchibunda. Bakajala mulyango wakucibunda abwe. Mazuba abili akainda muli bwatatu, Jeso wakabuka kubakofwa. Bamwi banakazi nibakakusika ku cuumbwe, bakajana bwe lyakungulusigwa Jeso kali wazwa. Ngilozi zibili zyakaliko zyakabambila kuti Jeso muumi. "Tawo ano pe wabuka, "bakamba Jeso naakabuka kubakafwa, wakatondezya kuti nguLeza. Jeso muumi sunu ngusinguzu kwiinda Satani alufu.
Musule mwakubuka kwaJeso, beenzinyina banji (bantu) bakamubona, bakaambula akulya anguwe. Tomasi umwi wabeenzinyina (baiyi) taakalumba pe kuti Jeso wabuka muzumi ambinya. Wakaamba kuti, "Kusikila ndabona mabanga amukujata, tandi syomi pe." Tilikubona mumukozyanisyo Jeso katondezya Tomasi Zilonda izyakumininwa. Tomasi wakasyoma. Wakawida ansi ampela lyaJeso wamba kuti, "Mwami wangu aLeza wangu."
Mazuba makumi abanda, Jeso naakabuka kubakafwa, wakalitondeezya kubantu zindi zinji. Bantu banji baka mubona kuti muumi. Lino Jeso wakalili bambilide kubweda kuli wisi kujulu. Wakamana mulimo ngwakazidilide kuzoucita. Jeso wakaambila basikwiya (baiyi) kuti babuzye muntu onse makani aya mabotu.
Jeso wakafwidanz aciingano? Jeso wakafida kufutura basimucita zibi kuzva kucipubulo cazibi. Yeya, bulowa bwaJeso, mwana waLeza, bulati sanzya kuzva kuzibi zyonse zyesu. Jeso tabisizye pe, anu wakafa kuti agwisye cibi citipambula kuzva kuli Leza. Ciingano citiyeyesya Jeso utabisizye pe mbelele yaLeza yakapayililwa ndiswe. Ngatishome muli Jeso akusanduka (kusanduka) kuzva kuzibi, zibi zyesu zilalekelelwa aLEZA. Jeso ulaticita bana baLeza, (beenzinyina abazyalani). Mukozyano utobela ulatibuzya kuti timvisisye caamba muntu utobela Kristu, na-kuti imusyomi.
Jeso wakasiya kuti kuli nzila izibili. Umwi aumwi ulimunzila yazibi iya kumapenzi kuzva kumazyalilo aakwe. Toonse yulazibi kubisya nkutwakatola kuli Adamu. Jeso uyanda kuti tinjile muka nzila kanini kaya kuliLeza kujulu. Namuntu mubuumi obu wasyoma muli Jeso akumutobela, watambula buumi butamani. Wazva mumugwa-gwa, wanjila mukanzila kaniini kaya kujulu. Takuko pe kutongwa kwacibi kulibabo bali munzila nini. Kusala: Do (icikombyo) usale kutobela Jeso, ulakonzya kwaamba kuli Leza (mumunyengetelo) mbuli bobu: "Leza, ndiyanda kulebulula kuti ndilisimucita zibi. Ndilalumba kuti Jeso wakandifwida aciingano kubbadala zibi zyangu. Ndilekelele undisyanzye (myoyo wangu) akundicita umwi wantunduyako (wabwami). Ndiyanda kutobela Jeso nzira yako iluleme, ndazofwa ndikabone anduwe Kujulu. Talumba nduwe Leza."
Jeso ubonwa akutambula bantu kuzva kumayanzi amushobo amwamba umwi aumwi. Bakalumba mulinguwe akuba bana baLeza. Bali munzila niini iya kujulu. Bantu baLeza bali mbuli ntundu, boonse balijiseni antoomwe mumwami Jeso.
Masiku amwi, muisyi silutwe wakalikutegwa Nikodimasi, wakazha kuli nguwe Jeso kuzobuzya azyaLeza. Jeso wakamwambila kuti umwi aumwi uyanda kuba mubwami bwaLeza, (kuya kujulu) weelede kuba abuumi bupiya. Zili mbuli kuzyaligwa apiya. Tatikwe pe nguzu zyakuli sandula. Muuya usalala waLeza ulatipa buumi bupiya mukusyoma akutobela Jeso. Tilaba bantu bapiya, bantu (bana) baLeza.
Balumi aba basikwiya baJeso. Jeso nakabwedezegwa kujulu, wakabaambila kuti uzobatumina Muuya Usalala. Mazuba kumi Jeso kali wabweda kujulu, baiyi aba bakali antomwe (andau imwibiyo). Pawo, Muuya Usalala wakazha akuzuzya boonse mbuli mbaakabambila. Bantu aba bakatambula nguzu zyakwukambauka malaka asiyene kwaambila bantu zigambyo zyacitwa aLeza. Muuya Usalala ulakala mumusyomi (maKristi) wamasimpe batobeli baJeso ulabapa nguzu zyakumuyanda akumuswiilizya Jeso.
Muntu muciindi caanga taanatanguna kusyoma muliJeso, inga uli mbuli muntu uli acikozyano cakulumwensi, weenda mumudima. Ulaligubbula akuwida mucibi akaambo kakuti takukwe mumwini pe umumwinikila. Muciindi nitibimba muMwami Jeso, inga baba mbuli muntu weenda munzila itwasanukide shikati! Jeso wakaamba kuti "Ndili mumwini wanyika. Muntu unditobela, taendi mumudima." Leza wakapa muuya usalala kugwasya akuisya balumbi (maKristi) inzila yakwe ya buumi.
Musyomi (muKristu, mutobeli) muli Jeso Kristu muntu mupiya, pawo ula swiiliya ijwi lyaLeza. Ulalumba kuti Leza wakamulekelela cibi cakwe. Mulumbi taavuuli pe; taalwani pe akuita nkanzi, taabbi pe nikuba kukomba zikozyano kana kuti bamwi ba Leza naa kuti mizimu. Muuya Usalala upa nguzu kumusyomi kuti asiye zintu zibi acite zibotu.
Mulange ntundu eyi yeenda munzila yaLeza. Mwalumi uyanda mukaintu wakwe alakwe mukaintu ulalemeka mwalumi wake mbuli jwi lyaLeza mbulyaamba. Balagwasyana akuisya bana babo kuti bayande Leza, akwiiya ijwi lyake akuliswiilizya. Intundu yabuKristu(balumbi) ilakomba akubelekela antomwe Leza.
Jeso wakaisya batobeli bakwe (baiyi) kuti bayande bantu boonse ababasulide. Tweelede kugwasya abali mumapenzi bamwi bamisyobo. Jeso wakamba kaambo kamwalumi akubbidwa abafumpi. Mwanalumi waumwi mushobo ulajana silweendo kalemede loko. Wakagwasya mulondola wakali mumapenzi. Nkaambo taakambo mubbadalo pe. Jeso wakamba kuti tilede kucita zintu zibotu mbuli zezi.
Balumi aba bakalikumupa zikozyano kuti kube Leza wamasimpe. Bakasyoma muli zezi kabatana baba batobeli baKristu. Musyomi waciKristu weelede kusowa zintu zyose zyaSatani azya muuya mubi. Mwami Jeso ngu simanguzu kwiinda Satani, muuya mubi, mukozyano azikombwa (balozi abumanikizyi bwabo). Iswe toba syomi tatelede kuyowa Satani. Tuelede kwaambila Leza kuti atigwasye akuti londola.
Mumakozyano oyu tilikubona mwalumi ula muuya mubi. Taakwe naakalikwangika pe antambo anceni nkaambo muuya mubi (madimoni) wakala anguzu. Jeso wakatanda muuya mubi (madimoni) kuti izve mumwalumi, pawo yakazva nkaambo yeelede kuswilila Jeso simanguzu kwiinda Satani amadimoni akwe. Mwalumi oyu wakangununwa kuzva kumuuya mubi pawo wakambila beenzinyina zyaakacitilwa a Jeso. Jeso ngusimanguzu kwiinda Satani amyuya yakwe mibi yoonse, pawo boonse ngabamuswiilile.
Mucikozyano eci cititondezya mulumbi (mu Kristu) ngaasunkwa kuleka kutobela Jeso. Satani uyanda ndiswe kuti tilube Leza akaambo kakuyeyesya mali, izyakuzwaata, tombwe, zyakunywa zikola azintu zyoonse zisiyenesiyene. Satani ulatibuzya kuti zintu ezi zilaticita kuti tibotelwe, asi anu nubeja kupela. Satani mubeji mpawo uleezya kutibejela akutimana. Anu Leza wamba kuti: "Kaka Satani mpawo ulakucija." Leza nguTaata wesu uli kujulu. Ulizhi zibuligwa abana bake, utibimbya "Kupa zintu zibotu kuli babo bamuyanda". Nitubimba aLeza akuswiilila mwanaake Jeso, tilajana nguzu zyaLeza muciindi camasunkuzyo.
Jeso wakaamba sitoli eyi: Mujaya wakazva amuunzi, wakeenda kulamfu mpawo wakacita zintu zibi ziinji. Wakasania mali yoonse njaakati wapegwa ataata wakwe, wakacita buvuule mpawo wakapona mubumi. Niyakama mali yakwe yoonse, mwakaba nzala mpati munyika omo mpawo mwanalumi oyu wakaba muumba akumva nzala mpati. Wakasita muciindi cakubona kuti wakabisya mpawo wakajokela kuli wisi. Akuyanda kujatilwa. Akaambo kakuti wisi wakali kumuyanda kapati, wakamutambula mumuunzi. Sitoli eyi ititondezya kuti naatabisya, teelede kumvwa mulandu, ngataambe cibi cesu kuli Leza akusanduka kuzva kuli cico. Kaambo Leza ulatiyanda kapati akutilekelela cibi cesu mpawo ulatitambula kuti tendezyane Anguwe ambinya.
Mwanalumi amwanakazi ano, balangika kulibombya (kuliceteka) akambo kakuti bbululu wabo ulaciswa loko. Bantu baLeza bacita biyeni naabaciswa? Beelede kukomba ku Mwami akulumba kuti ula cita cibotu. Leza ulaponesya muntu uciswa nadonga kuli kuyanda kwake, naa kuti akumugwasya kuyanda musamu uli kabotu. Leza ulatiyanda mpawo ulatilondola ali zyoonse zicitika kubana bakwe. Leza ulabamba musyomi kuti ata penzegwi aSatani, iswe tateelede kumuyowa pe, anu ngatibimbe muli Jeso kuti atilondole. Jeso ulandiswe mukutipa luumuno muziindi zyamapenzi.
Tonse tilizhi kuti bumwi buzuba tilafwa. Pele niinzi cizocitika kuli ndiswe mushule mwakufa? Na-musyomi (muKristu) afwa muuya wake uleenda kuya kuba antamwi aMwami Jeso Kristu. Beenzinyina wabali asikufwa abayandikani bake tabeelede kuzundwa amakatazyo. Tateelede kuyowa lufu kaambo tilizhi kuti Leza ulatiyanda mpawo wakatinununa kuzva kucibi. Batasyomi taabakwe kulangilizya kugambya oku kwa buumi antomwe aLeza mushule mwakufa kwabo. Beenda kundau iyoosya. Uya kuli noyoofwa?
Ano tilikubona amwi mapaanzi asiyene - siyene amubili. Paanzi limwi alimwi lyamubili wesu lilamulimo walyo. Ilinso ndyakubonesya; kutwi kwakumvisya amulomo ngwakulisya akwaambula. Mapaanzi onse amubili abelekela antomwe. Na-limwi paanzi lyacisva kana kuti kulemaala, mubili onse ulashupeka. Leza ulamba kuti basyomi (maKristu) mapaanzi amubili umwi biyo (utegwana mbungano). Jeso mutwe wamubili oyo. Leza ula mulimo wamusyomi umwi aumwi wakucita, mbuli mukozyano: kukambauka, kuisya zintu zyaLeza, kwiimba nteembauzyo zyake, kulimina kusanina ntundu kana kuti kwiipekela kulya kwaayo.
Basyomi bonse ngababungane antamwi ciindi coonse bakombe Leza. Teelede kwiiya kuzva muBbaibbili ijwi lyaLeza, imba nyimbo ukombe.
Kuli Leza muciindi cakwe ceelede, Jeso ulaza kazwa kujulu, mbuli mbwakatilayilila. Uzozha kuzotola basyoma bamasimpe (tundu yaLeza). Mwami Jeso uzobusya bonse bantu baLeza bafwide mpawo zibunda zyabo zizosyaala nkazitakwe citupe. Bantu baLeza bazumi ibalapona ano uyotanta ambabo. Balumbi bonse bayoswanana aMwami Jeso mujulu (mujoba) pawo bayo kala anguwe kutamani. Batalumbi baya kukusowegwa akusvaanana alubeta luyumu lwaLeza. Tatizhipe Jeso nasika, anu teelede kulibambila akwimikilila. Ulilibambilide na kusvaana amwami Jeso kuti asika sunu?
Mbuli mucelo mucikozyano eci ulacita mucelo, mulumbi (muKristo) ulacita mucelo waMuuya Usalala. Jeso wakamba kuti, "Ndime musansa musamu. Inywe muli matabi. Do kamukala mulindime andime muli ndinywe, mulaba amicelo minji." Muuya Usalala waLeza ula kala akubeleka mumwoyo yesu (mulindisise). Kuba amucelo waLuyando, Kukondwa, Luumuno, Busicamba, Buuya, Bubotu, Lusyomo, Lubombo akulizyola mubuumi bwesu. Namatabi amusansa ngaataciti micelo, ala gokwa, alafa akumpwa. Batobeli baJeso beelede kuba amicelo minji - eci cintu cibotu citili kwaamba mbuli Luyando, eci cilasumpula a kulemeka Leza, muyandikani wesu Taata wakujulu.
Jeso wakaambila bonse basyoma kuti beende bakaambile bamwi makani mabotu aJeso kuti bafutulwe kuzva kucibi akukomba lyamulilo. Cikozyano eci citondezya musyomi ngwaaswiilila bamwwi azyaJeso. Muuya Usalala waLeya ulatigwasya, ulapa inguzu kuti tukambauke Jeso Kristo. Mpawo ulungulwide beenzonyokwe abamwi nziwa-yiya kuzva mubbuku lyacikozyano eci.